Voorbij Fort Europa. Een nieuwe visie op migratie.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Henk van Houtum en Leo Lucassen
Uitgeverij: 
Atlas Contact, 2016
ISBN: 
9789045031828

De Europese Gemeenschap heeft opgehouden te bestaan. Het nationalisme viert weer hoogtij en de Europese verkozenen sluiten deals met ondemocratische regimes om ‘vreemdelingen’ buiten te houden. De slogan ‘Eigen volk eerst’ slaat overal toe: in Frankrijk met Le Pen, in Nederland met Wilders, in België met De Wever, in Hongarije met Orbán enz. Groot-Brittannië stapt uit de Unie onder invloed van dubieuze figuren als Nigel Farage, die zijn ‘eigen volk’ zomaar iets voorliegt.De Verenigde Staten volgen de universele tendens om in zichzelf te plooien door de verkiezing van Trump, die ‘Amerika weer groot wil maken’. Strookt dit allemaal met onze universele waarden?

Het volstaat dat mensen op de vlucht slaan voor dictatoriale regimes en oorlogen, of de welstellende burgers van de westerse landen verzetten zich tegen een zogeheten ‘tsunami’ van arme dompelaars. Ze voelen zich bedreigd in hun welvaart en weigeren hun overvloed te delen met andere mensen van deze aarde.

In deze tijden van ontmenselijking verschijnt een boek, geschreven door twee vooraanstaande migratie-experts, die pleiten voor een nieuwe visie op migratie. 'Voorbij Fort Europa' door Henk van Houtum en Leo Lucassen, twee professoren die gepokt en gemazeld zijn in sociale geschiedenis, en die de desastreuze gevolgen aankaarten van de manier waarop in Europa het vluchtelingenprobleem wordt aangepakt.

Volgens de auteurs komt het er op neer dat de Europese leiders op vluchtende migranten reageren alsof het een invasie van de Hunnen is. Nadat Amerika begon aan de drooglegging floreerde de maffia door illegale handel in alcohol. De huidige maffia van mensensmokkelaars floreert dankzij de onverantwoorde en zielige aanpak van Europa. Zolang Europa het vervoer van vluchtelingen niet zelf organiseert, worden miljarden verdiend aan mensen die in wanhoop hun armoedig en bedreigend milieu ontvluchten op zoek naar een beter leven. Sinds 2000 hebben vluchtelingen meer dan 15 miljard euro betaald aan smokkelaars.

“Door de reguliere toegang tot Europa voor migranten en vluchtelingen gesloten te houden, vergroot de Unie de schemerzone en de illegale praktijken rondom haar eigen grenzen.  Het paradoxale effect van het huidig restrictief beleid is niet dat er geen mensen meer komen, maar vooral dat degenen wie het lukt om binnen te komen, niet meer weggaan.”

Het lijkt wellicht utopisch waar de auteurs van ‘Voorbij Fort Europa’ voor pleiten, maar het is zonder twijfel de enige juiste weg. Het wegkwijnende Europa moet de zaken weer in eigen handen nemen en de oplossing van problemen niet overlaten aan misdadigers of aan een dictatoriaal regime als dit van Erdogan. Onze vertegenwoordigers in Europa sluiten de ogen voor wat gebeurt in Turkije. Vluchtelingen krijgen er geen toegang tot basale burgerrechten zoals onderwijs, huisvesting, financiële steun. Driekwart van de Syrische kinderen volgt geen onderwijs en duizenden van hen werken lange dagen voor een hongerloon in Turkse fabrieken. Ze leven in spartaans ingerichte kampen en kunnen worden gedeporteerd zonder een misdaad te hebben begaan.

Europa vertoont een nooit gezien eurocentrisme en een politiek onvermogen om adequaat te reageren op de komst van vluchtelingen. We betalen liever miljarden aan een Turkse dictator in plaats van ons menselijk gelaat te laten zien.

Het vluchtelingenaantal wordt naar catastrofale hoogten opgeschroefd door media en extreemrechtse demagogen. De werkelijkheid is totaal anders. In 2015 bedroeg het aantal vluchtelingen amper 0,2 procent van de totale bevolking van de Europese Unie. Als we het historisch bekijken, zien we dat er in het laatste decennium van de 20ste eeuw aanmerkelijk meer vluchtelingen naar Europa kwamen dan in de afgelopen vijf jaar. Het aandeel vluchtelingen bedraagt minder dan één procent van de wereldbevolking. Een kleine minderheid daarvan gaat naar de Europese Unie, maar 85 procent wordt opgevangen door Afrikaanse en Aziatische landen. De idee van een ‘vluchtelingencrisis’ is een eurocentrisch perspectief dat niet klopt met de werkelijkheid.

Migratie hoort natuurlijk bij de menselijke samenleving. Zolang er zich conflicten, dictaturen of rampen voordoen, zullen er vluchtelingen zijn. Vluchten is wellicht een van de moeilijkste beslissingen in iemands leven.

De auteurs van ‘Voorbij Fort Europa’ brengen een alternatief tienpuntenplan naar voor om het vluchtelingenprobleem het hoofd te bieden. Ze doen historische vergelijkingen en leggen  de nadruk op het feit dat extremistische politici en bepaalde media de angst cultiveren. Een positief immigratiesaldo is voor een belangrijk deel het gevolg van de economische groei in Europa. De Wereldbank berekende dat als alle westerse landen slechts drie procent meer migranten uit de armere landen zouden toelaten, zowel de rijkere als de armere landen er miljarden dollars op vooruit zouden gaan.

De argumentering van de twee auteurs klopt als een bus, maar in de eerste plaats zou er moeten gestreefd worden naar een mentaliteitsverandering bij de “gewone bevolking”. Vluchtelingen zouden als een verrijking moeten worden gezien. Het zou daartoe goed zijn om eerst een helder inzicht te krijgen in de tekorten op de arbeidsmarkt. De kennis en kunde van arbeidsmigranten en vluchtelingen kan worden aangewend bij het zoeken naar bekwame en talentvolle arbeidskrachten - van laaggeschoolden tot hooggeschoolden - waar nu én in de toekomst behoefte aan is.

Of dit boek een mentaliteitsverandering kan teweegbrengen, is zeer de vraag. Maar als politieke en andere gezagsdragers al zouden inzien dat deze zogenaamde ‘crisis’ in positieve zin kan worden aangewend, dan is al een stap gezet in de goede richting gezet. Van Houtum en Lucassen presenteren duidelijk de alternatieven. Deze zijn het waard om bestudeerd te worden.

 

Guido Kindt