Het verhaal van de tijd

Geen fenomeen is zo moeilijk te vatten als tijd.  Adam Hart-Davis, de Engelse wetenschapper en presentator van Tomorrow’s World (BBC), wijdt er een overzichtswerk aan.  De auteur slaagt erin om een abstract thema aanschouwelijk voor te stellen: het boek bulkt van illustraties en wisselt filosofische denkoefeningen af met wetenschappelijk vernuft.  Want ook dat is het verhaal van de tijd: oorspronkelijk een abstract begrip dat onderwerp was van filosofische denkoefeningen en speculatie, tot het een wetenschappelijk verklaard gegeven werd dat voorwerp uitmaakt van de laatste quantumfysische theorieën.  Zo vergaat het veel fenomenen.  Naarmate de wereld onttovert, verhuizen ze van het domein van de filosofie naar het domein van de wetenschap.  Het begint bij de waarom-vraag en eindigt bij de hoe-vraag.

We zien Plato op het schilderij van Rafaël wijzen naar boven - naar de eeuwige en volmaakte Ideeënwereld – terwijl Aristoteles naar beneden wijst - wat telt, is het hier en nu.  We krijgen een oplossing voor de paradox van Zeno.  De schildpad is niet even snel als de haas, want Zeno maakt de fout te denken dat tijd bestaat uit een reeks momenten zonder de dynamiek in rekening te brengen. Maar het boek gaat dus ook de puur wetenschappelijke toer op en voert een reeks vermaarde wetenschappers op.  Zoals de fysicus Richard Feynman, de hersenonderzoeker Benjamin Libet (“het bewustzijn loopt een halve seconde achter op de gebeurtenissen om ons heen”) of de astronoom Edwin Hubble.  We maken ook kennis met de ideeën en het denken over tijd in diverse culturen, van het oude India over de Hopi-indianen en de Olmeken tot zelfs de mysticus Eckardt Tolle.
 
Wat is tijd?  Hoe meten we tijd?  Kan tijd stoppen en kunnen we terugkijken in de tijd, laat staan teruggaan?  Waar stopt de realiteit en begint de fictie?  Wat heeft een GPS te maken met de relativiteitstheorie?  Geen vraag is te gek of ze krijgt een antwoord in dit boek.

‘Het verhaal van de tijd’ is een complexloos werk, een cultureel en wetenschappelijk compendium dat uitermate geschikt is voor zowel leken als gevorderden.  Het laat de lezer toe zijn/haar kennis van cultuurgeschiedenis, wetenschapsgeschiedenis en de huidige stand van zaken van hersenonderzoek en (quantum)fysica bij te spijkeren. 
Geen enkele pagina verveelt, daar zorgen de prachtige foto’s, culturele interpretaties en de zeer toegankelijke schrijfstijl van de auteur voor.

Een ideaal kerstgeschenk voor wie de zeepjes en de parfum een keertje links wil laten liggen!



Björn Siffer