Hoe Proust je leven kan veranderen

Alain de Botton werd geboren in 1969 in Zurich, Zwitserland.  Op zijn twaalfde verhuisde hij naar Groot-Brittannië waar hij schoolliep in Oxford en Londen.  Hier studeerde hij af in de wijsbegeerte.  De Botton legde zich geheel toe op het schrijven en in 1993 verscheen zijn eerste boek: ‘Proeven van liefde’. 

    Als schrijver van essayistische werken wordt hij gekenschetst als een filosoof van het dagelijkse leven.  Hij haalt zijn visie en ideeën bij klassieke filosofen zoals Seneca en Montaigne, maar ook bij schrijvers als Stendhal en Proust.  Zijn theorieën hebben betrekking op het westerse sociaal-economische leven.  Zo schrijft hij over de liefde, het reizen, de architectuur en literatuur.

    In West-Europa is de Botton een populair denker.  In 2003 werd hij geridderd tot Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres en won hij de prestigieuse essayprijs, de Prix Européen de l’Essai Charles Veillon.  Tegenwoordig leeft hij in Londen.  Hier helpt hij mee in ‘The School of Life’ met een nieuwe visie op onderwijs.

    Het was met ‘Hoe Proust je leven kan veranderen’ – verschenen in 1997 – dat Alain de Botton doorbrak bij het grote publiek.  Hij gebruikt Proust en diens boek ‘A la recherche du temps perdu’ als leidraad om zijn eigen ideeën te ontwikkelen.  Met veel humor bekijkt hij de oplossingen die Proust voorschrijft voor de meest uiteenlopende praktische levensvragen.  Op een eigen onnavolgbare en onorthodoxe manier tekent Alain de Botton de legendarische schrijver die nog steeds wordt gerespecteerd, maar nog nauwelijks wordt gelezen. 
    Proust komt in dit boek tot leven en we leren hem kennen in al zijn wijsheid, maar ook met zijn kleine kantjes.  Tegelijkertijd kan Alain de Botton met zijn commentaar op Proust zijn eigen ideeën ontwikkelen.  Hij slaagt er zo in een analyse te maken van de hedendaagse maatschappij en toch nooit moraliserend over te komen.  Zijn beschouwingen over een beter en aangenamer leven worden met een ironische saus overgoten.  Hij doet zich aldus voor als de kritische lezer van Proust terwijl hij zijn eigen filosofie ontwikkelt.  Dat doet hij als een geboren verteller op een eenvoudige en meeslepende wijze.  Als je ‘Hoe Proust je leven kan veranderen’ met de nodige aandacht leest en je de gedachtestroom van zowel Proust als De Botton volgt, kan dit boek inderdaad je leven veranderen.  In de Verenigde Staten had deze zelfhulpwerkwijze veel succes.

    In zijn volgende boek ‘De troost van de filosofie’ (2000) werkt Alain De Botton op dezelfde wijze verder.  Met deze twee werken verdient hij alle lof voor zijn inspanning om filosofie toegankelijk te maken voor een breed publiek.  Sommigen verwijten hem te grote popularisering, maar De Botton slaagt er toch maar in originele ideeën te ontwikkelen met de hulp van andere filosofen.  Dit is een werkwijze die reeds werd gebruikt door grote denkers als Seneca en Montaigne.




Paul Van Aelst