Nepal. (Nieuwe wegen in de Himalaya)

Nick Meynen schrijft een journalistiek reisverhaal in “10 verhalen die representatief zijn voor het Nepal van nu.”  (Het Westen van) Nepal maakt in sneltreinvaart kennis met de nieuwe geglobaliseerde wereld.  Zieltjeswinning en toerisme staan er nog in hun kinderschoenen maar een gloedgolf van buitenlandse hulp dringt er al wel de huizen binnen.  De klimaatchaos is erg tevens tastbaar geworden.
Dit is dus zeker geen klassieke reisgids en eigenlijk ook geen echt reisverhaal, maar een boek geschreven vanuit machteloze verontwaardiging van de schrijver om wat hij ziet gebeuren en wat hij meemaakt in een land dat hij bewondert en waarvan hij veel houdt.  Religie wordt gebruikt door de politiek, het toerisme dat het authentieke Nepal kapotmaakt, migratie, internationale handel in kinderen, ontbossing, de hulpindustrie, maoisten, klimaatrampen, .

De hulpindustrie heeft Nepal gekoloniseerd: zelfs in het “zwart gat” Mugu, het armste district van heel Nepal, zijn er meer dan 50 ngo’s in een stadje met amper een paar duizend huizen.  Die hebben er allemaal hun satellietkantoortje dat af en toe wordt bezocht door de projectmanager die dan in een jeep met airco naar een duur restaurant rijdt.  Nieuwe ziekenhuizen, gebouwd door verschillende Christelijke groeperingen die ijverig missioneren, laten enkel bekeerlingen toe en electriciteit is enkel weggelegd voor dorpelingen die Christen worden.
Globalisering wil voor Nepal zeggen: een groeiend aantal missionarissen, toeristen, kunstenaars, migranten, mensensmokkelaars en adoptiefouders.  Het betekent tevens: oncontroleerbare boskap, houtmaffia en houtsmokkel, wispelturige moessons met niet enkel aardverschuivingen en vernietigde oogsten tot gevolg, maar sterker nog: een ingrijpende klimaatsverandering, waardoor bronnen verdwijnen, meer GLOF’s (Glacial Lake Outburst Flood of “bergtsunami’s.”) voorkomen, complete oogsten die mislukken door nooit geziene winterdroogtes en intensievere moessons.  Tenslotte is er de groeiende kloof tussen de vrije handel (van goederen) en de onvrije arbeidsmigratie.

Het is duidelijk dat volgens de auteur Nepal verknoeid wordt door de hulpindustrie.  Dit is trouwens waar voor de hele “global village”.  Het volstaat de groei- en schuldcijfers van landen die IMF steun krijgen te bekijken om te beseffen dat de neo-liberale pil de patiënten in de meeste gevallen zieker heeft gemaakt en de oorzaak is van onbedoelde neveneffecten zoals corruptie.  De buitenlandse hulp heeft geen enkele significante bijdrage geleverd aan de armoedebestrijding.  In ruil voor dollars worden open markten en privatiseringen geëist.  68% van die hulp blijft niet eens in Nepal en waar de overblijvende 32% naartoe gaat weet niemand, want er is geen overheidscontrole.  Nepal is “overgeadviseerd en ondervoed”.

Dit is een boek dat in wezen niet (enkel) gaat over Nepal maar over een internationaal, immoreel kapitalisme.  Ondertussen reis je natuurlijk wel door dit land, leer je haar geschiedenis kennis,(“met zijn ene been in de middeleeuwen en met het andere in de 21ste eeuw”), de mensen en hun cultuur, bekeken door iemand die het van binnenuit kent, die veel gereisd heeft en die een geëngageerd, humanistisch wereldburger is.

V De Raeymaeker