Het verhaal van Mayta

Uitgeverij Meulenhoff heeft het verzameld werk van Mario Vargas Llosa aangekondigd. Alle romans van deze belangrijke Peruviaanse auteur zullen opnieuw worden uitgegeven. Eén van die romans is ‘Het Verhaal van Mayta’.

Alejandro Mayta is homoseksueel en trotskist.  In het eerste deel van de roman wordt oeverloos gediscussieerd over de revolutie en de nuances tussen het trotskisme en andere soorten van socialisme.  Doordat er zoveel communistische splinterbewegingen zijn, is het onmogelijk om samen te werken en op die manier de revolutie te verwezenlijken.  Dit verandert wanneer Mayta op een feestje Vallejos tegenkomt.  De plannen voor een revolutie worden veel concreter.  De jongemannen zijn van plan om in Jauja, een klein dorpje in de bergen van Peru, de revolutie te beginnen.  Op dat tijdstip hebben zelfs Fidel Castro en de zijnen in Cuba de macht nog niet veroverd.  De verovering van het dorp mislukt door de amateuristische werkwijze en omdat Mayta in de steek wordt gelaten door zijn kameraden.  Hij verliest blijkbaar elk geloof in het trotskisme en na verschillende keren in de gevangenis te hebben gezeten, vindt hij uiteindelijk werk in een ijssalon.

Een van de mooiste aspecten aan het boek is dat het een raamvertelling is, waardoor Vargas Llosa enkele postmoderne elementen in zijn boek kan stoppen.  Een oud-klasgenoot van Mayta wil een roman schrijven over het leven van Mayta en zoekt daarom mensen op die Mayta hebben gekend.  De gesprekken die plaatsvinden, zijn de stof voor de roman.  Een groot deel van ‘Het verhaal van Mayta’ is dan ook in dialoogvorm geschreven.  Door de vaak tegenstrijdige meningen van de gesprekspartners, wordt het hele verhaal subjectief en relatief: wat is waar en wat niet?  Er wordt voortdurend gewisseld van perspectief tussen de jaren vijftig en het heden.  Vaak begint de auteur zelfs geen nieuwe alinea om van tijdsperspectief te wisselen. 
Op het einde gaat de oud-klasgenoot Mayta zelf opzoeken en zegt hem dat hun gesprek dient om het laatste hoofdstuk van zijn roman te schrijven.  Ondertussen leest de lezer ook het laatste hoofdstuk uit ‘Het verhaal van Mayta’.  Hier speelt Vargas Llosa opnieuw een leuk spel met waarheid en fictie.  De Mayta van het laatste hoofdstuk valt ook niet samen met de Mayta uit de rest van het boek.

‘Het verhaal van Mayta’ is in de eerste plaats een politieke roman over een halve eeuw revolutionaire activiteit in Peru.  Het eerste deel, waarin voornamelijk gesprekken worden gevoerd, is soms wat vervelend om te lezen.  De auteur trekt hier zijn schuif waarin hij alle clichés over het communisme heeft verzameld, open.  Maar Vargas Llosa kàn natuurlijk wel schrijven: het tweede deel, waarin wordt verteld over de concrete actie, is dan ook boeiend en meeslepend - zeker ook door het gebruik van een geraffineerde vorm van ironie.
‘Het verhaal van Mayta’ is niet meteen het bekendste werk van Mario Vargas Llosa, maar verdient het toch om (terug) onder de aandacht te worden gebracht.

Kris Velter