De Sneeuwslaper

De Sneeuwslaper is een verhalenbundel die vier verhalen bevat, die op een erg toevallige manier met elkaar verbonden zijn.

De zwanenfluisteraar (Een inaugurele rede)
De ik-persoon, professor Van Niekerk, is docente “creative writing”.  Ze had ooit een moeilijke leerling, Kasper Olwagen, en student filosofie, die nooit op tijd kwam en in zijn schrijftaken altijd een massa onnodige details meende te moeten incorporeren.  Als hij vertrekt naar “moederstad” Amsterdam, geeft ze hem de blanco dummy mee van haar nog te verschijnen roman, “voor zijn invallen, voor de brieven die de goden op straat laten vallen.”  Ze moet op Kasper veel indruk gemaakt hebben, want hij stuurt haar een brief van 67 bladzijden en de brieven en 16 cassettes blijven maar komen, alhoewel ze die nooit beantwoord en Kasper terugkeert naar Zuid Afrika.  Kasper vertelt het (waargebeurde?) verhaal van zijn ontmoeting met een zwerver die zwanen bezweert maar die verder geen woord zegt. Hij verdwijnt en Kasper gaat op zoek.

De slagwerker (een grafrede)
De ik-persoon, “Kippelstein”, is deze keer een technicus die in een toespraak aan de zus en andere “achtergelatenen” van schrijver Willem Oldemark een overzicht wil geven van diens werk, zoals gevraagd in zijn testament.  Blijkt dat Willem 30 jaar lang, gedurende maanden, mensen beloerde met een Zeiss verrekijker en dan hun verhaal optekende.  “De slagwerker” was zijn laatste verhaal en gaat over een jongeman die leert drummen door het ritme dat hij “hoort” in het lichaam van zijn geliefde.
De Sneeuwslaper.(Een veldwerkverslag.)
Helena Oldemarkt is de vrijwilligster die een dakloze interviewt in Amsterdam en de cassettes nadien omzet in een transcriptie van 23 memo’s.  De zwerver spreekt haar toe in hoogst dichterlijke taal, houdt spottend oogcontact met haar, is duidelijk een belezen man, een ontwikkeld iemand, een filosoof.  Hij verdwijnt, nadat hij haar vertelde hoe hij een fotograaf aan het lijntje hield, die hem constant wou fotograferen.

De Vriend. (Een lezing.)
Peter Schreuder, Zuid-Afrikaanse fotograaf, heeft in 2007 zijn laatste foto’s gepubliceerd en zit nu, zonder te (willen?) spreken onder de vijgeboom, achter in de tuin van de spreekster, “Van”(Niekerk?) Een gans leven is hij de beroemdste fotograaf ter wereld geweest, mede dank zij de reactie op de oorspronkelijke onderwerpen van Van Niekerk zelf.  Werd hij werkelijk uitgeschakeld door een leeuwerikkenspiegel?
Vier knappe korte verhalen, intelligent geboetseerd en geconstrueerd, fijnzinnig aangevoeld.  Wat opvalt is, dat ieder verhaal een verhaal binnen een raamvertelling is, dat het telkens weer handelt om een personage aan de zelfkant van het leven, met andere woorden over eenzaten, onaangepasten, geobserveerd, gestuurd of beïnvloed door mensen van een andere laag van de maatschappij, die telkens bezig zijn met het woord, het schrijven, het verhaal, het beeld en dat ieder verhaal een zeker mysterie bevat, een raadsel.

Is het omdat schrijfster ook Zuid-Afrikaanse is dat haar schrijverschap me telkens weer deed denken (en voelen) aan Coetzee?  Ook qua niveau, trouwens…


V De Raeymaeker