Ik was een rat

Philip Pullman weet hoe hij moet vertellen: op een eenvoudige en heldere, maar tegelijk grappige en sprookjesachtige manier, brengt hij in dit boek het verhaal van het rat-jongetje Kareltje.
Kareltje was eerst een rat die achter het kraampje op de markt woonde, maar werd toen plots een jongetje.  Alleen een beetje een gèk jongetje: eentje dat potloden oppeuzelt, het raar vindt om een naam te hebben en zijn eigen geschiedenis-van-transformatie maar niet kan vatten of duiden.

Kareltje valt achtereenvolgens in de handen van de hoffilosoof, de lieve, bemoederende Sjaan en Bert, de opportunistische Meneer en Mevrouw Kraakbeen  - die Kareltje gehesen in een rattenpak etaleren als kermisattractie - en komt dan door een samenloop van omstandigheden in de handen van een wetenschapper.  Al snel wordt hij door de wetenschapper geklasseerd als een ondier, en verschijnt hij daarop in de kranten als een fenomeen: het gevaarlijke monster uit de riool dat hulpeloze schatjes van kinderen zou ontvoeren –  de illustraties terzake uit het Algemeen Dagblad zijn leuk tot hilarisch en de sneer naar de hedendaagse media zal wel heel doelbewust zij.  Kareltje moet geëxecuteerd worden!

Het verhaal van Kareltje laat de auteur kortom toe om stil te staan bij het gedrag en de denkwereld van volwassenen, de ingewikkelde en soms absurde wereld waarin wij vandaag leven dus.

Het boek besluit met de gedachte dat het moeilijk is om een mens te zijn, maar in elk geval minder moeilijk als ze denken dat je ook een mens bént (en geen rat). 
En met tosti's, liefde en vakmanschap – allemaal zaken waarvoor de kinderloze schoenmakers Bert en Sjaan kunnen zorgen – komt men uiteindelijk al een heel eind, meent Kareltje.


Sien Simoens