Veel gekker kan het niet worden

Arthur Blok was parlementair verslaggever en nu redacteur bij de televisie. Jonathan van Melle was freelance journalist en onderzoekt nu nationale identiteit in de VSA. Het doel van de auteurs was de persoon Geert Wilders in kaart te brengen.  De lezer zal zelf kunnen oordelen of hij daarin geslaagd is.

Over de jonge jaren van Wilders vind ik zijn reis naar Israël interessant, omdat hij daar voor het eerst zichzelf moest bedruipen.  In die periode bezocht hij overigens ook Egypte, Cyprus, Turkije en Syrië.

Hij heeft 18 maanden verplichte legerdienst gedaan en vindt het goed voor de discipline, maar het leger is ook weer geen opvoedfabriek. Daarna werkte Wilders op de Sociale Verzekeringsraad waar het hem "mateloos ergerde" dat het bestuur van werknemers en werkgevers, vooral zichzelf beschermde en niets deed aan de misstanden in de verzekering.  Later werd hij beleidsmedewerker sociale zaken bij de VVD op basis van zijn praktische kennis terzake.

Als gewone burger reisde hij naar Iran, maar verliet het land na een officiële bolwassing omwille van zijn pro-Israëlische uitspraken.  Niettemin keerde hij er later nog herhaaldelijk terug.  De Arabische wereld fascineert hem nog altijd.  De buitenlandse politiek en zijn drang om te weten, houden hem nog steeds bezig.

Wilders ging in de politiek omdat hij vond dat veel Kamerleden ondermaats presteerden en hij dacht het beter te kunnen doen.  Vooral het schrijfelement sprak hem erg aan; het spelen met woorden.  De kunst om met woorden iets voor elkaar te krijgen, daar houdt hij van.

Verhaald wordt van een strijd binnen de VVD waarmee  Wilders in aanvaring kwam, voordat hij zich zelf in de politieke arena begaf.  Jan van Zamen, tot 2008 voorzitter van de VVD, vond dat Wilders "altijd goed in staat was om van niets iets te maken".  Albert van den Bosch, huidig burgemeester van Zaltbommel, omschrijft Wilders als ideologisch rechts, maar wel liberaal.   Wilders erkent in het debat de pijnplekken van de tegenstanders als geen ander.

Ondanks zijn intensieve politieke werk heeft Wilders zich ook aan schilderkunst gewaagd.  Zijn eerste twee werken werden op een rommelmarkt verkocht voor 5 Fl. per stuk. Maar ook vergeleek Wilders de koran met Mein Kampf van Hitler en wilde hij de koran overal verbieden, zelfs in de moskee!

De motivatie is duidelijk:  hij wil macht om zijn ideeën te verwezenlijken.  Toch kreeg hij de portefeuille van Buitenlandse Zaken binnen de VVD toen hij in de Tweede Kamer verkozen werd van 1998 tot 2004.

Wilders wordt algemeen erkend als een harde werker en een controlefreak.  Zijn medewerkers van de partijfractie noemden hem de "slavendrijver".  De combinatie van reizen, media bespelen en zijn mobiel telefoonverkeer maakt van Wilders een realtime politicus; beheerst voor de camera en helder formulerend, maar wel fel en in een uitgesproken eigen stijl.  Met wat matiging had hij, volgens de auteurs, kunnen doorgroeien tot een belangrijke positie in de VVD en in de landelijke politiek, maar hij is uit eigen beweging uit de VVD gestapt.

Vanaf 2004 volgde hij zijn eigen politieke koers in de media, zonder zich van de anderen iets aan te trekken.  Wel is hij zeer gevoelig voor de beeldvorming rond zijn persoon.

Als eenmansfractie in de Kamer ging Wilders door met de islam onder vuur te nemen.  Na de moord op Theo van Gogh en doodsbedreigingen aan Hirsi Ali en Wilders, wordt hij persoonlijk beschermd door het Rijk, maar de minister van Justitie heeft al laten weten dat dit niet mag uitlopen in een statussymbool...

Wilders spreekt zich voortdurend uit tegen de regering die de dreiging van de radicale islam niet serieus neemt -  hijzelf is daar uitermate op gefixeerd.  Op 22 januari 2006 richtte Wilders zijn eigen politieke partij op: de Partij voor de Vrijheid (PVV).  Zijn partij is niet democratisch gestructureerd, maar daar maalt Wilders niet om. Hij verkondigt als liberaal dat iedereen binnen de marges van de wet zijn eigen geloof en levensstijl moet kunnen uiten, maar wel op basis van verdraagzaamheid.

Onder meer Filip Dewinter zou afstand nemen van Wilders.  Maatschappelijke ontevredenheid wordt door de auteurs de corebusiness van zijn politieke stroming genoemd.  Ook op het internet wordt nog altijd ruim aandacht besteed aan Wilders, zowel de pro's als contra's worden besproken, en hij schopt het zelfs tot lokmiddel voor commerciële doeleinden.  Wilders wil met zijn partij financieel onafhankelijk blijven en aanvaardt alleen vrijblijvende giften van belangstellenden.

Er is een hoofdstuk over peilingen, methodes en de invloed van timing in de politiek. Wilders zet mensen aan om te gaan stemmen, zo blijkt. Een ander hoofdstuk gaat over de meningen van acht fractieleiders in de Tweede Kamer.  De reacties zijn uiteraard zeer uiteenlopend.

De reacties uit islamitische hoek houden in dat Wilders gezien wordt als iemand die straks een karikatuur maakt van zichzelf zal maken. Hijzelf houdt vol dat immigranten moeten accepteren dat ze hun cultuur niet kunnen opdringen aan een meerderheid.

Professor Wim Couwenberg, auteur van Opstand der Burgers, geeft zijn mening over het fenomeen  Wilders als volgt: getuigend van een onderhuids nationalisme, een soort romantisch conservatisme dat miskend wordt door de gevestigde politieke partijen.  De economische en politieke elite kende in Nederland van oudsher een internationale oriëntatie in een combinatie van zakendoen en moraal.   Wilders komt uit de burgerliberale elite en heeft de tijd mee.  De bedreigingen die Wilders als persoon ondergaat maken hem minder aantastbaar voor zijn collegae politici.  Hij speelt meer op emoties dan op ratio.  De islamitische wereld is weerbaarder en agressiever dan gewone politieke tegenstanders en "men" is bevreesd om er streng tegen op te treden.  Derhalve is Wilders een olifant in het Nederlands porseleinwinkeltje.  Gesteld wordt dat multicultuur er altijd geweest is, maar dat het nu gaat om een multi-etnische samenleving.

Netjes en kosmopolitisch overkomen is een mooie verpakking om het zakendoen te beschermen.  Criminaliteit en vandalisme worden te zachtaardig aangepakt.  We moeten gaan wennen aan de grote veranderingen van globalisatie en Europese integratie en dat leidt tot onbehagen.  Steeds volgens professor Couwenberg, maakt Wilders gebruik van een tijdgebonden verschijnsel.  Dat maakt hem tot een conjuncturele figuur.

De NOS verkoos Wilders tot politicus van 2007 en hij blijft actueel in de media. Intussen is zijn kortfilm Fitna al aan het publiek voorgesteld en kent men de reacties.  Tenslotte erkennen de auteurs dat om de voor- en tegenstanders van het gedachtegoed van Wilders en zijn partij nader tot elkaar te brengen, een ware trendbreuk in het politieke en maatschappelijke discours nodig is.

Willy RAATS