Home
Kritisch Lezen
 

De bewaker

Auteur:  Peter Terrin
ISBN:  9789029571494
Uigeverij:  Arbeiderspers
Commentaar: 
De nieuwe roman van Peter Terrin doet – zoals ook zijn vorige boeken – denken aan
Franz Kafka, Albert Camus en David Lynch.  Angst, bevreemding, manipulatie, eenzaamheid en waanzin zijn maar enkele van de termen die de sfeer en thematiek van ‘De bewaker’ omschrijven.

Twee mannen, Harry en Michel, leven in een ondergrondse garage van een luxeappartemen-tencomplex met vijfsterrenhotelbediening waar alleen de allerrijksten wonen.  Op een dwangmatige manier bewaken ze de enige ingang van het gebouw, de zintuigen steeds op scherp, het dienstwapen in de aanslag.  Terrin suggereert dat er buiten een oorlogssituatie is met een permanente dreiging van een nucleaire aanval of biochemische terreur.  Het enige contact dat de bewakers met de buitenwereld hebben, is met de man die hen komt bevoorraden met water en cornedbeef én met sommige bewoners die af en toe langskomen.
De opdrachtgever van de bewakers, “de organisatie”, is onbekend en mysterieus.  Het enige wat de bewakers doen is inspectieronden lopen, eten, slapen en hun wapens bijna op een religieuze manier demonteren en schoonmaken.  Er lijkt geen enkel toekomstperspectief te zijn.  In de beklemmende omgeving van de garage beginnen beide mannen echter te fantaseren over het werken bij “de elite” – het liefst zouden ze buiten ergens een villa bewaken.  Door de afzondering in de claustrofobische en donkere garage – en later ook het gebrek aan eten – lijken de mannen te hallucineren en zijn hun bevreemdende gedachten het enige wat ze hebben.  Wat doen ze eigenlijk precies in die kelder?  Wat is het nut van hun opdracht?  Hoe gaat het er echt aan toe in de buitenwereld?  Bestaan de bewoners eigenlijk wel?  Zijn er wel antwoorden?  Is niet alles onzeker?

In het tweede deel van het boek komt er plots een derde bewaker op het toneel.  De argwaan slaat toe.  Wat weet die man?  Heeft hij een speciale missie?  Moet hij Harry en Michel inspecteren?  Vooral bij Harry slaan alle stoppen door waardoor de derde bewaker op beestachtige manier wordt behandeld.  Op een bepaald moment verlaten alle bewoners het gebouw.  Er wordt berekend dat er maar één bewoner meer over is. 

In het derde deel van het boek besluiten de bewakers hun toegangspoort te verlaten om in het gebouw op zoek te gaan naar de enig overgebleven bewoner om hem nog beter te kunnen beschermen.  Op die manier verzaken ze aan de ijzeren discipline die ze bezaten om de toegang te bewaken.

‘De bewaker’ is een allegorische roman over angst, wanhoop, manipulatie en een overdreven onveiligheidgevoel.  Niets is normaal, elke gebeurtenis is onheilspellend en heel het boek ademt de sfeer van de Apocalyps.  Een gelijkaardige angst voor de buitenwereld komt ook voor in ‘De heining’ van Jan van Loy.  Thema’s als geweld en paranoia vinden we dan weer terug in ‘De leraar’ van Bart Koubaa. 
Uiteraard denken we bij ‘De bewaker’ aan het hedendaagse onveiligheidgevoel van vele mensen, de uitzichtloze oorlogen en de dreiging van terreur.

Met elke nieuw boek, wordt Terrin beter en beter.  Mochten literaire prijzen nog draaien om literatuur, dan kreeg deze roman op zijn minst een heel belangrijke prijs.

Kris Velter



 

Valide CSS!