Automatische profeet

Automatische Profeet is een verzameling van gedichten, geschreven tussen 2004 en 2007, waarna Hans Verhagen de P.C.Hooft-Prijs toegekend kreeg en dus enkel daarom al het lezen waard. 
Maar men kan het werk ook lezen om de man zelf: Hans Verhagen is immers geen conventionele, brave dichter en hij zal er dan ook alles aan doen om zijn reputatie van vrijbuiter hoog te houden.

Dit is dan ook gelukt: het is een robuuste bundel, vol kolder, melancholisch cynisme en humor, (“Doe alles in het openbaar, maar niet waarneembaar”; “Maximaal geminimaliseerd”; “Wegens (eigen) sterfgeval verhinderd”) geworden, inclusief Joyceiaans gespeel met woorden (Mussendom-Mensdom; hypomaan- happy maan), een opzettelijk de dingen omkeren of op hun kop zetten ( “geboortegrond gedolven in nat graf”, “hoeveel olifanten gaan er in een kever”), neologismen (Vreeskwezels; wijfelmoedigheid, weggeweeklaagd ), knappe zegging en beelden (“Zandverstuivingen van de herinneringen.”), Magrittiaanse schilderijtjes (“De kleine conducteur zwaait met zijn spiegelei.”), aforismen (“In de ratrace van de geest is iedereen hardhorend.”) en gezegdes (“van educatie geconstipeerd.).  Verder ook nog met de nodige toespelingen (Waterwalker- Firewalker), klaag-of protestzangen met bijbels-profetische toon tegen “men” en al wat die dan (niet) doen en wat er in de wereld verkeerd loopt of absurd is in het leven en het bestaan - hier en daar zelfs met traditioneel rijm doorzaaid. 

Bijna 200 bladzijden waaraan je een stevige pak hebt dus, die zeker nooit vervelen, en die vol verrassingen zitten.  Een bundel geschreven door een balorige speler, een vechter tegen muren, een showman, clever, erudiet, een goochelaar, een begenadigde knoeier die nonchalant met woorden werpt, contrariërend, vinnig, een mens die vol dappere, destructieve wanhoop rond zich heen schopt, een gevoelige, denkende mens.  
Een bundel waarin de gedichten sterker en gaver worden met de jaren en de toenemende zelfzekerheid van de schrijver.
Het juryrapport van de P.C.Hooft-prijs zegt zeer juist: “Ik bewonder het weerbarstige en het wantrouwen dat uit zijn poëzie spreekt.  Hans Verhagen laat zich nergens door begrenzen.“
Wat kwaliteiten kunnen zijn, maar ook zwaktes.

Veel van Hans Verhagens gedichten worden immers door hem zélf gedecapiteerd, gemutileerd, opzettelijk verwrongen, belachelijk gemaakt, van hun natuurlijke baan weggesleurd, omgebogen.
Opzettelijk of van nature uit destructief, of eerder op zijn Nederlands verplicht een grote bek op te zetten, en dus niet “au sérieux” te nemen of op “fouten” kunnen gewezen worden?

V De Raeymaeker