De jacht op de Slaai (The hunting of the snark)

Vertaald door Jan Kuijper.
Met de originele illustraties van Henry Holiday.

In 1876 liet Lewis Carroll zijn oog vallen op een volgende nymph en muze en dit resulteerde deze keer in een nog groter nonsensicaal verhaal dan Alice in Wonderland al geweest was.  Inderdaad, in “Alice” komt er een gedicht voor, “Jabberwocky”, waarin er (waarschijnlijk…) een dappere ridder de strijd aangaat met een vreselijk monster.  Daarin haalde Carroll alle mogelijke woorden door elkaar, speelde met klanken en rijm, maar dat allemaal op het ritme van een totaal “vertrouwd”, normaal, begrijpelijk gedicht.  Deze “nonsense-poem”werd erg populair onder de Victorianen, die verzot waren op raadsels, gekke rijmpjes en het spelen met woorden.  Het wordt vandaag nog in iedere Engelse school geleerd.
Normaal dus dat hij als Victoriaan, Anglicaanse geestelijke ,wiskundige, logicus en stotteraar maar wat graag tot woorden en nonsense zijn toevlucht neemt.
Het zinnetje “ for the snark was a bojum, you see.” speelt hem door het hoofd.  En daar laat hij dan zijn verbeelding op los.

Wat is een snark?  A “snail” verbonden met een “stork”of “snail” en “shark”.  Geeft niet.  Maar een boe-ding is het zeker.  Daar moet dus jacht op gemaakt worden.  Liefst met een schip (Immers:”England rules the waves.”)  Om een voldoende gekke bemanning van dat schip samen te stellen bestaat er een eenvoudig trucje: je neemt een letter en zoekt dan 10 “beroepen” die met die letter beginnen (in dit geval een “B”), en dan heb je een “barrister”(advokaat), maar ook een “bellman” (omroeper), een “banker” (bankier) maar ook een “bonnet maker” (hoedenmaker), bijvoorbeeld.
Je ontwikkelt de karakters van ieder van je helden aan de hand van hun beroep en dan kan je op tocht met een bont gezelschap dat met een blanco zeekaart op jacht gaat naar dat boe-schepsel.…
En speel dan maar verder met verbale logica, met klank, met rijm, met nonsense, met scherts, satire, ironie, zotheid.  Je weet, als wiskundige, dat je dat toch allemaal lekker veilig kan samenhouden als je deze 8 stuiptrekkingen maar in 8 hokjes steekt van rijmende kwatrijnen die drijven op een meticuleus volgehouden anapestische cadans.

Meer is dit “gedicht” dus niet.  “Met grenzeloze humor de onmogelijke reis van een onwaarschijnlijke bemanning om een onvoorstelbaar schepsel te vinden” typeerde Martin Gardner De Jacht op de Slaai al. (maar ging dan toch de hele “Snark” grondig annoteren…).  Lees deze uitgave (voor de Boeken-week met als thema “Lof der zotheid”) dus gewoon zo, als “Spielerei”, als dwaas vermaak en doe niet mee aan meer dan een eeuw naarstig zoeken en debat om wat de diepere zin van de Hunting of… toch zou kunnen zijn…  Je krijgt het verhaal in het Engels èn in vertaling (een onmogelijke taak trouwens), wat het dubbel interessant maakt, want zo kan je van het ene naar het andere laveren…

Mooie gekartonneerde uitgave, op aangenaam formaat, met de originele tekeningen.

V De Raeymaeker