Dwars door Soedan

Gerbert Van der Aa (1968) is historicus en journalist. Hij maakte heel wat reizen doorheen Noord- en West-Afrika.  Daarover publiceerde hij in diverse Nederlandse weekbladen.
In 2005 verscheen van hem het boek Nigeriaanse toestanden.
Reis door het meest corrupte land van Afrika.

Deze keer is Soedan zijn bestemming. Soedan is het grootste land van Afrika en een land dat vrijwel onafgebroken van de ene burgeroorlog in de andere verzeilt.
Altijd is er wel een bevolkingsgroep die tegen een andere strijd levert: moslims tegen christenen, lichtgekleurde Arabieren tegen zwarte Afrikanen, nomaden tegen boeren.
Eerst was het christelijke zuiden het bloedige toneel van de overheersing door de moslims uit het noorden. Nu woeden in het westelijke
Darfur hevige gevechten tussen de verschillende belangengroepen. In de toekomst is de strijd reeds voorspelbaar in Oost-Soedan tussen de Arabische grootgrondbezitters en de oorspronkelijke nomadenbevolking.

Waarom is er in Soedan altijd oorlog?
Van der Aa zoekt in Dwars door Soedan naar een antwoord.
Tussen 1994 en 2007 bezocht hij verschillende malen het land.
Reizend door Soedan, met een boot over de Nijl, boven op een vrachtwagen, met een ezelskar of al liftend maakt hij kennis met de gewone man en diens problemen.  Steeds valt de buitengewone gastvrijheid hem op.
Overal wordt hij uitgenodigd mee te eten en te blijven overnachten.

Op die manier leert hij ons de ingewikkelde samenleving tussen de verschillende etnische groepen in Soedan kennen.  De grote verschillen tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden zijn duidelijk, subtieler zijn de problemen tussen de zowat 150 verschillende etnische groepen met elk hun eigen taal.

De verschillende godsdiensten leidden tot godsdienstnijd en maken het samenleven uiterst ingewikkeld.  Als Van der Aa naar zijn geloof wordt gevraagd, noemt hij zich christen omdat hij niet durft te vertellen dat hij niet gelooft.

Over de hulporganisaties schrijft hij een zeer schrijnend hoofdstuk.  De grond van het probleem wordt door Van der Aa blootgelegd. Hij tekent een zeer cynisch beeld van al deze hulpverleners als verantwoordelijk voor het in stand houden van de oorlog.

Van der Aa schrijft met Dwars door Soedan een zeer boeiend boek.  Hij tekent een complex land met vele mogelijkheden. Daarnaast is er echter de alles overheersende strijd tussen de verschillende bevolkingsgroepen waaraan het zijn naam ‘schurkenstaat aan de Nijl' te danken heeft.

Het boek helpt ons op een verhalende manier inzicht te verwerven in de structuur en de problemen van Soedan.  Het is eigenlijk eerder dan een reisverhaal, een vertelling over een groot land met al zijn moeilijkheden.

Datum              31 maart 2008

Recensent            Paul Van Aelst