De Draaglijke Lichtheid van het Bestaan.

Eind vorige eeuw woedde er een intens debat over de plaats van nieuwe informatie- en communicatie-technologieën (ICT) in onze samenleving.  Het debat werd dikwijls voorgesteld als een clash tussen doemdenkers tegenover euforische verdedigers.  Intussen is dit debat gaan luwen, leidde de zeepbel van de dotcom-economie tot nuchterheid en is ICT gewoon deel gaan uitmaken van ons dagelijkse leven.

De samenstellers van deze bundel essays laten dit debat achter zich en concentreren zich, als waren ze culturele antropologen, op de betekenis en het alledaagse gebruik van ICT vandaag.  Ze stellen zich de vraag hoe “digitale autochtonen” omspringen met diverse ICT.  Hoe wisselt de hedendaagse “multitasking generation” mobiele telefonie af met digitale sociale netwerk-sites als FaceBook, met blogs, YouTube,…?  Welke regels gelden er voor het gebruik van de mobiele telefoon?  Waarom is het in bepaalde culturen ‘not done’ om je gsm-nummers breed te verspreiden binnen je kennissen-kring?  Is het geven van je persoonlijk nummer bij een eerste ontmoeting geen teken van welwillendheid, te vergelijken met een openingsgift bij andere culturen?

Deze en vele andere vragen komen aan bod in deze interessante bundel opstellen over het alle-daagse gebruik van ICT in onze informatiesamenleving.  De kernidee ervan is ICT op een bijzonder creatieve en actieve manier worden aangewend en gecombineerd.  De manier waarop alle toepas-singen op het internet worden gecombineerd met mobiele communicatie verloopt schijnbaar chaotisch, waarbij één van de auteurs verwijst naar het begrip bricolage - gekend uit het werk van de befaamde antropoloog Claude Lévi-Strauss.  De hedendaagse gebruiker van ICT knutselt zonder vooropgesteld plan, maar maakt op een schijnbaar chaotische wijze gebruik van de nieuwe mogelijkheden om (mee) zin te geven aan het leven.

De bundel werpt ook heel wat kritische vragen op, niet enkel over de nieuwe ‘regels’ die zijn ontstaan rond het alledaagse gebruik van ICT.  Vooral de vraag over de verglijdende grenzen tussen publieke en private sfeer is bijzonder fascinerend.  Waarom plaatsen mensen een dagboek op het net als ze op wereldreis gaan?  Waarom delen mensen foto’s op een digitale website als Flickr?  Hoe verklaar je het succes van sociale netwerksites als Facebook?  Wat met intimiteit en de mogelijke misbruiken van de private sfeer? 

Allemaal vragen waar deze bundel op ingaat, maar, hoe kan het ook anders, waar de auteurs geen sluitende antwoorden op geven.

Daniel Biltereyst