Weduwe voor een jaar

                        John Irving (1942) is een van de populairste schrijvers ter wereld.  De beren los verscheen in 1968 en was het begin van een schrijverscarrière die zijn gelijke niet heeft.  Vele van zijn romans, waaronder De wereld volgens Garp en De regels van het Ciderhuis zijn intussen verfilmd.  John Irving won de O. Henry Award, de National Book Award en een Oscar.  Bovendien werd hij in 2001 verkozen tot lid van de prestigieuze American Academy of Arts and Letters. 

                        De Amerikaanse romanschrijver heeft vele trouwe lezers sinds de verschijning van De wereld volgens Garp (1976).  Vanaf toen werd steeds uitgekeken naar de nieuwe Irving.  Ook naar Weduwe voor een jaar werd reikhalzend uitgezien, niet in het minst in Amsterdam waar een belangrijk deel van het verhaal zich afspeelt.

                        Een boek van Irving is dan ook iets om naar uit te kijken.  Hij schreef een reeks romans die elk een opzienbarend verhaal combineren met een karrenvracht details.  Het mooie aan zijn werk is dat ze je steeds achterlaten met een goed gevoel.  John Irving heeft dan ook respect voor zijn lezers.  Hij beschouwt ze als mensen die echt moeite willen doen om een boek te lezen.  Hij wil ze voor die moeite iets teruggeven dat hun inspanning beloont  Ook deze roman heeft weer imponerende proporties.  Bijna 600 pagina’s die je weten in de ban te houden.

De inhoud van Weduwe voor een jaar is typisch Irving: in een onveilige wereld waar hartstocht, seksueel geweld en verlies als roofdieren toeslaan, zoekt de schrijfster Ruth Cole naar de oplossing voor persoonlijke levensvragen: Waarom liet haar moeder haar als kleuter in de steek?  Welke man is te vertrouwen?  Wat is de drijfveer van haar schrijverschap?  In een breed opgezette plot met vele nevenintriges valt alles gaandeweg op zijn plaats.  Evenals in vorige romans zijn er bizarre personages, hilarische gebeurtenissen en pikante scènes, die door Irvings moreel engagement tot een eigentijdse parabel zijn samengesmeed.  Een vuistdik sprookje dat bijt, ontroert en aan het lachen maakt.

In Weduwe voor een jaar wordt in drie delen een rijk geschakeerde familiegeschiedenis getekend.  Anders dan je zou kunnen vermoeden, ontstaan –bloei - teloorgang, heeft dit boek een weliswaar bevreemdend, maar toch gelukkig slot.  Hoewel Ruth Cole het hoofdpersonage is in dit boek, zijn haar moeder Marion en diens geliefde Eddy zeker zo belangrijk.

Het boek vangt aan als Marion een affaire begint met de 16-jarige Eddy.  Ruth is dan vier.  Haar moeder is nooit de dood van haar twee verongelukte zoons te boven gekomen.  Uit angst een derde kind te verliezen verlaat ze zelf haar gezin.  We zien pas op het einde van het boek Marion terug.  Nochtans werpt haar lijden het hele verhaal door een schaduw op de gebeurtenissen.

In het tweede deel is Ruth een beroemd auteur geworden.  Ze is tevens een boze, impulsieve, ongetrouwde vrouw gebleven.  In Amsterdam doet ze research voor een nieuwe roman.

Het derde deel beschrijft Ruth als jonge weduwe en gelukkige moeder.  Hier komen alle verhaallijnen weer samen en schrijft Irving een onthutsend en komisch slot.

Weduwe voor een jaar is een prachtige roman over het verloop van een leven in de tijd en de onverbiddelijkheid van verdriet.  Hij beschrijft de evolutie van de seksuele moraal in dit deel van de vrijgevochten Amerikaanse bevolking.  Hij laat zijn hoofdpersonages argumenteren in hoeverre een verhaal autobiografische aspecten van de auteur vertoont.  Herhaaldelijk laat hij Ruth reageren op haar lezers.  Ook de houding van de journalisten die haar boek bespreken en haar interviewen wordt uitvoerig bekritiseerd. 

Dit boek sluit nauw aan bij het leven van John Irving.  Diens vader verliet ook zijn gezin en pas toen John 39 was, kwam hij meer over zijn vader te weten.  Hij werd zoals Eddy in de roman door een oudere familievriendin ingewijd in de liefde.  Hier wordt de aanzet gegeven tot een autobiografisch werk.  De auteur houdt hier de overeenkomst tussen hemzelf en het hoofdpersonage nog zeer mistig.  Het zal pas in zijn volgend boek zijn, Tot ik jou vind, dat hij de omstandigheden van zijn verdwenen vader verder ontrafelt. 

Ondertussen werd Weduwe voor een jaar verfilmd als The door in the floor.

   Paul Van Aelst