Win for life. Met het basisinkomen naar vrijheid en creativiteit.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Nele Lijnen
Uitgeverij: 
Pelckmans Pro, 2017
ISBN: 
9789463370387

Een door de overheid gegarandeerd basisinkomen van zo’n 1100 euro netto per maand voor iedereen, zonder voorwaarden en levenslang, wie kan daar nu tegen zijn?
Nele Lijnen is er al jarenlang pleitbezorgster van: inkomenszekerheid voor iedereen als wapen tegen armoede en tegelijk als hefboom voor de competenties en vaardigheden die we allemaal in petto hebben maar niet kunnen ontplooien, want we moeten toch gaan werken.
Ze heeft er een boek over geschreven, en laat daarbij ook 17 fervente voorstanders aan het woord.

Uit de korte historiek leren we dat er door de eeuwen heen al gespeeld is met het idee van een basisinkomen, en niet door de minsten. Van Thomas More over President Jefferson en Martin Luther King, tot ene Richard Nixon toe.

Recente experimenten her en der en de gevolgen ervan worden in het boek toegelicht en geëvalueerd.  Omdat ze echter allemaal té beperkt zijn in tijd en ruimte, kan moeilijk uitspraak gedaan worden over de werkbaarheid en de uitwerking van een basisinkomen. Wel bleek dat het meest gevreesde effect uitbleef, namelijk dat de gelukkigen massaal hun luie zetel zouden opzoeken en niet meer wilden werken.

Om van een basisinkomen te kunnen spreken, dienen 5 voorwaarden vervuld :

1) Het gaat om een vast bedrag.
2) Iedereen heeft er recht op. Jawel, ook Albert Frère krijgt het.
3) Het wordt individueel toegekend.
4) Het geldt levenslang.
5) Er zijn geen voorwaarden aan verbonden.

Vooral om dat laatste te vatten, is nogal wat mentale souplesse nodig. Voor niets gaat de zon op, niets voor niets, voor wat hoort wat. Zo is ons van jongs af aan ingeprent en zo geven we het nu ook - en misschien meer dan ooit - door aan onze kinderen.

Maar de tijden veranderen. Intussen zijn we zover dat slechts 8 procent van de actieve bevolking moet ingezet worden om in al onze basisbehoeften te voorzien. Dat hebben we te danken, sommigen zeggen te wijten, aan de vergevorderde en nog steeds toenemende robotisering van productieprocessen en digitalisering van dienstverleningen.
En ja - al zeg ik het zelf - de mens is een té waardevol wezen om de helft van zijn leven ongezonde, gevaarlijke of afstompende arbeid te verrichten die evengoed en soms zelfs béter door de creaties van ons brein kan gebeuren.
Maar wat dan met de overige 92 procent die niet echt nodig zijn? Een basisinkomen dat mensen de ruimte geeft om hun talenten ten volle te benutten zonder dat hun bestaanszekerheid in het gedrang komt, is dan beslist het overwegen waard.

Toch even het vingertje opsteken: Mevrouw, wie zal dat betalen? De voorstanders lijken er nogal gerust in te zijn. Met het rooien van het bos aan bestaande sociale vangnetten en bijbehorende instellingen en controlemechanismen zouden we er al komen.
Slechts 2 van de 17 bevraagde voorstanders denken ook aan een vorm van vermogensbelasting om de zaak mee te financieren. Opmerkelijk.

En nog een vingertje: wie is “iedereen”? Daar krijgen we geen eenduidig antwoord op. Volgens de ene is dat iedereen die de nationaliteit van een land heeft en er ook woont, volgens de andere iedereen die legaal in een land verblijft. Wel een verschil…

‘Win for life’ is een lezenswaardig boek voor wie het concept “basisinkomen” nader wil leren kennen.
Het boek roept meer vragen op dan dat het beantwoordt, en zo hoort het ook.

 

Ria Sleurs