Liever Sandra dan Samira? Over praktijktesten, mystery shopping en discriminatie.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/includes/handlers.inc on line 76.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Pieter-Paul Verhaeghe
Uitgeverij: 
Epo, 2017
ISBN: 
978 94 6267 087 7

Niemand zal ooit openlijk zeggen dat hij of zij discriminatie juist vindt, laat staat zélf discrimineert. Nochtans is discrimineren bijna onvermijdelijk, want onze hersenen zijn zo gemaakt dat we in hokjes denken – wat nog versterkt wordt en “ aangeleerd” in bepaalde sociale contexten. Goed, maar dan vinden we dat dat discrimineren toch maar het gedrag is van een minderheid, alhoewel het eigenlijk een structureel probleem is in onze maatschappij, waarin zelfs sterke anti- antidiscriminatie lobby’s bestaan (bijvoorbeeld onder uitzendkantoren, dienstenchequebedrijven, werkgevers, vastgoedmakelaars, verhuurders.). Dit wordt bevestigd door vele studies die aantonen dat discriminatie ingebed zit in onze samenleving, en die onder andere vaststellen dat sommige verhuurders geen zwarte huurders willen, dat er veel meer racistische opmerkingen gemaakt worden tijdens een match dan we denken. Of onderzoek dat aantoont dat mensen ostentatief niét naast een “gekleurd” iemand gaan zitten op de trein….        

Dit alles kan aan de hand van praktijktesten en mystery shopping duidelijk aangetoond worden. En dat is waar Pieter- Paul Verhaeghe het in dit boekje over heeft.

Praktijktesten zijn een methode waarbij je nagaat in welke mate twee quasi-identieke personen – een testpersoon en een controlepersoon - ongelijk behandeld worden, bijvoorbeeld bij het opvolgen van huuradvertenties, het solliciteren voor een job, … Het gaat daarbij niet enkel – zoals we misschien spontaan denken – over mensen met een “andere” etnische origine, maar ook over mensen met een sociale uitkering, met een handicap, holebis, blinde mensen, of ook nog zwangere vrouwen, oudere mensen, mensen met een psychiatrisch verleden, mensen met een bepaalde gezinssamenstelling als achtergrond.

Bij 'mystery shopping' stelt men discriminerende vragen aan een organisatie, waarbij men vervolgens kan vaststellen of deze akkoord gaat met de vraag en belooft te discrimineren, of niet. (“Ik wil mijn huis verhuren maar ik wil geen Marokkanen.”  “Ik zoek een poetshulp maar ik zou liefst geen vreemdelingen in huis willen”.)

Het vaststellen en meten van discriminatie kan natuurlijk ook nog via àndere middelen, zoals enquêtes, video-opnames,... Dit gebeurt ondermeer door organisaties zoals Unia, die bijvoorbeeld in 2016 5619 meldingen kreeg, die resulteerden in 1907 unieke dossiers (waarvan er slechts 18 gevallen voor de rechter kwamen!). Men kan ook selectieprocedures doorlichten, … enz.

Natuurlijk krijgt deze werkwijze ook op zichzelf kritiek te verduren; Ze zou discriminatie uitlokken, onethisch zijn. Zo zouden, bijvoorbeeld, 1 op de 3 Gentse verhuurders en makelaars discrimineren. De initiatieven in Gent om door praktijktesten en mystery shopping de discriminatie bij huurwoningen aan te pakken, zou er echter al wél geleid hebben tot een daling van 37% naar 30%, enkel en alleen nog maar door de erna volgende praktijktesten aan te kondigen; Ze zijn blijkbaar een symbool op zich geworden….

'Liever Sandra dan Samira' is vanuit de praktijk geschreven, en gestoeld op het idee dat discrimineren écht niet kan.

Het werk is degelijk geschreven en systematisch opgebouwd. Met een zeer bruikbare en nuttige handleiding als afsluiter.

 

Viktor De Raeymaeker