Het jaar van de verwarring. Reporter tussen vluchtelingen en terreur.

  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/modules/node/views_handler_filter_node_status.inc on line 13.
  • strict warning: Declaration of views_plugin_style_default::options() should be compatible with views_object::options() in /home/hvv1b/public_html/sites/all/modules/views/plugins/views_plugin_style_default.inc on line 24.
Non-fictieNon-fictie
boek-afbeelding: 
Auteur: 
Steven Decraene
Uitgeverij: 
Van Halewyck, 2016
ISBN: 
978 94 6131 524 3

‘In wat voor een tijd leven wij? Is dit nog normaal? Waar gaat dat eindigen met die vluchtelingen? Wanneer ontploft de volgende bom?’ Vragen die VRT-journalist Steven Decraene vaak hoorde het afgelopen jaar. In dit boek, zo zegt hij zelf, zoekt hij naar antwoorden op deze vragen.
Steven Decraene stond het voorbije jaar op de eerste rij tijdens enkele heftige brandhaarden. Sinds juni 2015 brachten terreuraanslagen hem ondermeer in Tunesië, Egypte, Turkije, Parijs, Nice en Brussel. Voor de asielcrisis reisde hij naar de Griekse eilanden en doorkruiste hij via de Balkanroute Midden-Europa.

Alhoewel het 17 hoofdstukken telt, bestaat ‘Het jaar van de verwarring’ eigenlijk uit twee grote delen. Het eerste deel is een ooggetuigenverslag van een journalist die met een geluidsman en een cameraman door Europa reist in het spoor van de vluchtelingen. In het tweede deel dat begint op 13 november 2015 in Parijs, verlegt hij zijn focus op de opeenvolgende terreuraanslagen.

Opmerkelijk is hoe belangrijk de kunst van het improviseren is voor een ‘vliegende reporter’ zoals Decraene zichzelf noemt. Het boek is niet alleen een weergave van ‘Het jaar van de verwarring’, maar toont ook aan hoe een kleine reportageploeg te werk moet gaan en vooral ook hoe flexibel ze moet zijn om alles in beeld te krijgen. Zo moest Decraene op 23 juni 2016 stante pede Nice verlaten, waar hij in het kader van het EK-voetbal Belgische supporters volgde om zich vervolgens snel naar Londen te begeven voor de Brexit.

Sommige verslagen van Decraene blijken zelfs zo bijzonder te zijn, zoals dat van de treinreis op de München-express, dat buitenlandse partners van de VRT de reportage maar al te graag overnemen. Als enige is Steven Decraene er toen in geslaagd om heel dicht bij een groep vluchtelingen te blijven op het moment dat ze de grens met Duitsland oversteken.

Zeer aangrijpend vond ik het verhaal van Yusra Mardini, het 17-jarig Syrische meisje dat van Izmir in Turkije naar Lesbos trekt en samen met haar zus noodgedwongen grotendeels naast het bootje met haar familie heeft gezwommen. Decraene noemt deze ontmoeting bescheiden een toevalstreffer (wat het waarschijnlijk ook wel was), maar het blijkt ook een journalistieke voltreffer te zijn want Yusra krijgt de kans om aan de Olympische Spelen in Rio deel te nemen. Vanaf dat moment wordt ze zelfs wereldwijd als een symbool van hoop gezien.

Alhoewel hij zegt een reporter van de oude stempel te zijn die gelooft dat het nieuws belangrijker is dan de boodschapper en zo objectief mogelijk behoort te zijn, is hij ook tot de conclusie gekomen dat je niet emotieloos aan journalistiek kan doen.

Decraene bracht ook verslag uit van de aanslagen van 22 maart in Brussel. ‘Er zat toen meer woede en boosheid in mijn stem dan vooraf gewild. Je bent emotioneel meer betrokken als er dicht bij jouw leefwereld iets gebeurt van die omvang’, zegt hij daarover.

Volgens de auteur van dit boek die bijna 17 jaar in het vak staat en ondertussen al de halve wereld heeft afgereisd, vergeet je sommige gebeurtenissen waarvan je verslag uitbrengt nooit: het faillissement van Sabena, de terreuraanslagen in New York, Madrid en Londen, de oorlog in Afghanistan, de tsunami in Zuidoost Azië, de economische crisis in Griekenland en de regeringscrisis in België. Maar toch verbleken volgens hem al deze nieuwsmomenten als hij ze vergelijkt met zijn ervaringen van het voorbije jaar.

 

Dit boek is het persoonlijk, empatisch en eerlijk relaas van een journalist die woelige tijden beleeft en niet bang is alles in vraag te stellen.

Een aanrader.

 

Martine Messagie