| Vredesdag en 10 jaar Afghanistanoorlog |
|
Uitz.: 19.09.2011 Opn.: 15.09.2011
Real.: Frank Stappaerts/Karel Van Dinter Vredesdag en 10 jaar Afghanistanoorlog / WF: Het Betere Boek Beginwijs Goedenavond en welkom in HVW. Straks, in een bijdrage van het WF, heeft Dirk Verhofstadt het over Het Betere Boek. Maar starten doen we met Ludo De Brabander, woordvoerder van Vrede vzw. Op 7 oktober is het tien jaar geleden dat de oorlog in Afghanistan begon. De vredesbeweging plant rond die "ongelukkige" verjaardag verschillende activiteiten. Maar, Ludo De Brabander, hoe staat het met het conflict in Afghanistan zelf? Op jullie website lees ik de woorden "fout" en "falen"!
"Je kunt, denk ik, moeilijk zeggen, tien jaar later, dat de militaire interventie van 7 oktober 2001 als antwoord op de aanslagen van 9/11 een zeer geslaagde interventie is. Wat je gezien hebt in de eerste fase van de militaire operatie, is dat men geleidelijk aan Afghanistan als gebied onder controle heeft proberen te krijgen, maar dat heel vlug de opstand is gegroeid door de taliban en zeer sterk georganiseerd is en dat je dus ziet dat de oorlog jaar na jaar aan het escaleren is. Een goede indicator daarvoor zijn de officiële cijfers van de Verenigde Naties, waar je jaar na jaar ziet dat het aantal burgerslachtoffers toeneemt. Vorig jaar waren het 2770 geregistreerde, officiële burgerslachtoffers. Je ziet hetzelfde gebeuren met de militairen die deelnemen aan de operatie van de NAVO en de Amerikaanse operatie die daarnaast staat, dat ook zij een groeiend aantal slachtoffers kennen. Dat is toch een indicator dat het conflict altijd maar escaleert. En naast natuurlijk het hele militaire aspect wijzen we toch heel erg op: waar staat Afghanistan vandaag? Helpt die militaire interventie Afghanistan überhaupt vooruit? Wij denken van niet. We denken dat het juist de zaken verergert, niet alleen militair en qua vrede en stabiliteit, maar ook sociaal-economisch zie je niet echt een verandering. De armoede, volgens diezelfde Verenigde Naties, het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties, is niet gedaald. Integendeel, ze is zelfs lichtjes gestegen. Wat je wel hebt, is een groeiende inkomenskloof. Je hebt een groep superrijken die op een of andere manier profiteert van deze oorlog. Unicef heeft vorig jaar Afghanistan uitgeroepen tot gevaarlijkste land voor kinderen. De kindersterfte is daar een kwart van de kinderen tussen een en vijf. Het is het derde corruptste land in de wereld. De opiumproductie blijft zeer hoog, die trouwens bijna tot nul teruggebracht was tijdens het talibanregime. En je hebt een regering waarin toch heel wat warlords vertoeven. Die toch een verleden hebben dat niet echt mooi is, die effectief oorlogsmisdaden hebben begaan die je kunt terugvinden in de rapporten van Amnesty International ter zake. Dus als je de balans maakt, dan zie je dat er heel veel geld is gegaan naar conflict, terwijl het land minstens er niet op vooruitgegaan is, of zelfs erop achteruitgegaan is. Een zeer destabiliserend effect ook in de regio, vooral in Pakistan, waar het conflict voortdurend naar dreigt uit te breiden. Dus wij als vredesbeweging zeggen: dit is geen goede manier om dat conflict aan te pakken, het is een eindeloze oorlog, laten we heel vlug denken aan een andere manier dan een militaire aanpak en vooral inzetten op de ontwikkeling van het land zelf, maar dan zonder militaire middelen, en ook op verzoening tussen de partijen, een zaak die nooit echt is geprobeerd."
- 21 september is de officiële internationale dag voor de vrede, en op die dag starten jullie een vredesvlaggencampagne!
"De internationale dag voor de vrede is een officiële dag van de Verenigde Naties. Die is zo'n dertig jaar geleden gelanceerd als een officiële dag; de bedoeling is om op die dag de hele vredesthematiek centraal te zetten. Je mag niet vergeten dat de Verenigde Naties na de Tweede Wereldoorlog als belangrijkste opdracht hadden om te vermijden dat conflicten gewelddadig zouden worden uitgevochten. Dat is eigenlijk de centrale rol van de Verenigde Naties en dus is dat toch wel een belangrijke dag. In verschillende landen lopen al dergelijke campagnes, men probeert dat zichtbaar te maken. Wij zijn daar vorig jaar al mee gestart. Nu ook andere organisaties, in Nederland ook trouwens. De beste manier om dat zichtbaar te maken, is de bekende regenboogkleurige vredesvlag uit te hangen op die dag. Wat wij doen, is een oproep lanceren aan alle mensen om op die dag inderdaad de vredesvlag uit te hangen en ze ook te laten hangen tot aan de verjaardag van dat bijna vergeten conflict, als je kijkt naar onze media, in Afghanistan. Dat is dus 7 oktober. Om dus je protest tegen deze oorlog en de ongelukkige verjaardag van deze oorlog zichtbaar te maken. Die regenboogkleurige vlag is daar een zeer krachtig instrument voor. In Italië is dat heel populair geworden, en daarna in heel Europa, met een campagne "Hang uw vredesvlag aan uw balkon uit". Men zegt zelfs dat er ongeveer één miljoen vlaggen uithingen in heel Italië. Een krachtiger statement bestaat niet, denk ik."
- Op 7 oktober is het tien jaar geleden dat de oorlog in Afghanistan begon. Jullie plannen op 7 en 8 oktober tal van activiteiten, onder meer een conferentie! "Wij doen een poging om Afghanistan toch een beetje uit de vergeetput te trekken waarin het beland is en vooral ook te wijzen op het andere verhaal in Afghanistan, het trieste verhaal voor de Afghanen en het geostrategische spel dat daarrond hangt, naast het discours dat de NAVO hanteert van "wij brengen stabiliteit". Op 7 oktober willen we een soort levend portret maken van de wereldleiders in het centrum van Brussel. Een ludieke, mediatieke actie die we daar plannen, waarvoor we toch wat aandacht hopen te krijgen, met onze boodschap. Op 8 oktober willen we inhoudelijk stilstaan bij de gebeurtenissen in Afghanistan, door een stukje in werkgroepen analyses te brengen van verschillende aspecten. Hoe zit het bijvoorbeeld met de ontwikkeling in Afghanistan? Wat is de stand van zaken? Hoe kunnen we daar stappen vooruitzetten? Hoe zit het met de belangen die daar spelen, van bedrijven bijvoorbeeld? Daar is ook een heel verhaal aan vast te hangen. Het hoogtepunt is dan een politiek debat waaraan ook enkele parlementsleden deelnemen, waar we toch willen centraal zetten: wat nu met Afghanistan? België is daar aanwezig in Afghanistan, doet mee aan deze oorlog, en we willen toch eens kijken of er geen andere manier is om uit dat conflict te geraken. We zullen, als kers op de taart, ook een Amerikaanse antioorlogsveteraan hebben, Gerry Condon, die ook actief is in het comité "Veterans of War", dus eigenlijk iemand die om politieke redenen gedeserteerd is uit het conflict van Vietnam en tot vandaag heel erg actief is. Hij zegt van: kijk, wij als burger hebben een individuele verantwoordelijkheid om te zeggen dat wij niet meewerken aan deze oorlog. Hij heeft dat bewezen middels eigen handelingen en blijft zich daar heel actief voor inzetten. Hij zal daar een uiteenzetting geven, een toespraak geven, over zijn visie daarrond. 's Avonds is er dan muziek, en een Afghaanse maaltijd gemaakt door Afghanen zelf. Er zijn heel wat Afghanen in België, vluchtelingen veelal, en we willen hen natuurlijk daarbij betrekken."
- Maar naast die vredesconferentie is er ook nog een kaartenactie die jullie op stapel hebben gezet! "We hebben een kleine kaartenactie die vooral ook digitaal is onder de titel "ongelukkige verjaardag". Iedereen kan daaraan deelnemen door gewoon op onze website <www.vrede.be> te gaan, waar je een banner "ongelukkige verjaardag" zult zien. Dan is er een kleine brief, een klein berichtje dat je kunt sturen naar onze regering, naar premier Leterme, waar we dus vooral vragen naar een exitstrategie, naar een omgaan met dit conflict langs niet-militaire weg. Laten we zeggen dat daar het accent op moet liggen. Op dit ogenblik besteedt België het gros van de middelen aan de militaire operatie en slechts een heel klein budget aan ontwikkeling. We willen dat die verhoudingen compleet worden omgedraaid. Dat is wat je kunt duidelijk maken middels het online versturen van zo'n kaartje."
- Nu, mensen die bijkomende informatie wensen over de conferentie of over de kaartenactie, waar kunnen die terecht? "Je kunt terecht op onze website <www.vrede.be>. Daar kun je terecht zowel voor meer informatie over de kaartenactie als over de conferentie rond Afghanistan en de andere activiteiten die plaatsvinden. Wat de vlaggenactie betreft, diegenen die graag de vlag willen uithangen maar niet over een exemplaar beschikken, vinden daar de gegevens om er toch aan te komen. Zo'n vredesvlag kost zes euro, en die kun je bij ons bestellen en we zullen zorgen dat die vlug nog ter plaatse komt. Voor de mensen die pas na 21 september de vlag bestellen, zal het relevant blijven; we vragen immers om hem uit te hangen tot 7 oktober. Het is een actie die zeker herhaald zal worden de komende jaren." Tot zover nog Ludo De Brabander over tien jaar oorlog in Afghanistan én de komende acties daarrond. Zo meteen Het Betere Boek, maar eerst muziek: MUZIEK En met John Lennon naar het WF. Karel, jij hebt het over het Betere Boek?
- En Karel, jij hebt het over een nieuw initiatief. "Ja, Frank. Het Betere Boek is een gloednieuw literair festival. En dat mag er zijn, want het kan toch nog steeds beter met onze leescultuur. Daar wil het WF wat aan doen met dit literaire festival op 8 oktober in Gent. En met de Bronzen Uil, een prijs voor het beste Nederlandstalige romandebuut in 2011. Waarde: 5000 euro. En er is ook een publieksprijs. Straks meer daarover…" - Het Betere Boek is een initiatief van het Willemsfonds, dat nog steeds zijn 160-jarige bestaan viert. En hiermee in de traditie van Jan Frans Willems het lezen wil bevorderen. Op 8 oktober zullen zowat 25 Nederlandstalige auteurs hun in 2011 verschenen boek voorstellen. Fictie, non-fictie, poëzie, jeugdboeken, het is er allemaal. Je kunt er ook de auteurs ontmoeten of snuisteren in boeken, zowel nieuw als tweedehands. De organisatoren beloven ook een unieke festivalsfeer op en rond het Kramersplein in Gent. Ik praatte met curator Dirk Verhofstadt over het wie en wat van Het Betere Boek. "Eigenlijk is het wel zo dat het op een ogenblik komt, namelijk het begin van de herfst, wanneer ook de meeste nieuwe boeken verschijnen. We hebben natuurlijk in de maand november wel de Boekenbeurs, maar dat is met een aanbod van ook heel wat kookboeken, reisboeken en dergelijke meer. Het Betere boek wil zich specifiek richten op de betere fictie en non-fictie in het Nederlandse taalgebied." - Het is dus zeker niet de bedoeling om de nieuwe Piet Huysentruyt "SOS Piet" te vinden? "Neen, die gaat men hier niet vinden op Het Betere Boek. Hier zal men wel de romanciers vinden, hier zul je dus wel, ik zeg zomaar wat, een Erwin Mortier vinden, een Naema Tahir, een Marion Bloem, een Bart Van Loo en tal van andere auteurs, Vlaamse en Nederlandse auteurs die hier - vaak nieuw - werk zullen komen voorstellen."
- Voor de kenners zijn dat geen nieuwe namen. Het zijn mensen die misschien al wel bekend zijn. Nochtans, het gaat toch wel een beetje ook met de bedoeling om vooral debuterende schrijvers een kans te geven, om die te promoten? "Ja, ja, absoluut. Naast de meer bekende namen zijn er 9 genomineerden voor de Bronzen Uil, doorgaans mensen die minder bekend zijn, toch niet bekend als romanschrijver. Want ze worden eigenlijk uitgenodigd en ze zijn ook genomineerd vanwege hun debuutroman. Het zijn er in totaal 9 die genomineerd zijn. Hun namen kan men trouwens ook terugvinden op de website van Het Betere boek, www.hetbetereboek.be."
- Het gaat om de Bronzen Uil, geen Gouden Uil. Is dat niet een beetje valse bescheidenheid?
"Neen, neen, neen. Het is een prijs die uitgereikt wordt aan een debuterend romancier of romancière. En ja, we zouden met een knipoog kunnen zeggen: "Dat is misschien een eerste prijs en een stimulans om later ooit een Gouden Uil te winnen." Maar waar komt dat beeldje eigenlijk vandaan? Dus die uil? Dat is nogal eenvoudig: dat is natuurlijk omdat de uil al vele decennia lang het symbool is van het WF. Eerst misschien zeggen dat het initiatief van het WF om nu met Het Betere Boek te starten ook als bedoeling heeft om terug te keren naar de roots van het WF. Want Jan Frans Willems, wat had die eigenlijk voor ogen? Die had voor ogen om mensen te leren lezen en schrijven, maar ook vooral te leren lezen in het Nederlands. Dat was natuurlijk zijn uitgangspunt en dit wordt nu in 2011 ergens doorgetrokken of die draad wordt opnieuw opgenomen en doorgezet. Wat bedoelen we daarmee? Dat is nieuwe auteurs aan bod laten komen, een breed publiek laten kennismaken met die nieuwe auteurs, maar ook met een aantal gevestigde waarden. En op die manier toch datgene doen wat Jan Frans Willens altijd als doel had, namelijk het lezen bevorderen bij mensen, vooral bij jonge mensen."
- Maar het blijft toch altijd wel een probleem, hé, om als auteur aan de bak te komen, om het zo te zeggen. Ondanks de inspanningen van een WF en van ook andere, niet-commerciële initiatieven. Maar hoe komt dat eigenlijk?
"Ja, maar dat is natuurlijk omdat wij in een heel klein taalgebied leven, hé. En het is zo dat auteurs die van hun pen kunnen leven, in Vlaanderen heel dun bezaaid zijn. Er zijn er natuurlijk zo'n paar, dus grote namen die wel degelijk van hun pen kunnen leven, maar de grote meerderheid kan dat niet. Ik denk dat daarom elk initiatief dat erop gericht is om de Nederlandstalige literatuur te bevorderen, een heel positief iets is. Dat stimuleert, dat geeft een aantal kansen aan nieuwe mensen om hun werk te tonen, te promoten en aan een breder publiek voor te leggen."
- Bijvoorbeeld elektronische boeken en degelijke: wordt daar ook aandacht aan besteed hier bij dit initiatief?
"Wel, in deze eerste editie zal dat nog niet het geval zijn. Ik sluit dat natuurlijk niet uit voor de toekomst, maar ik denk toch nog altijd dat mensen heel graag een boek in de hand hebben of kunnen vasthouden en op die manier erin kunnen lezen. Maar ten tweede, en dat lijkt mij even belangrijk, kunnen mensen op die dag effectief in contact komen met de auteurs zelf. Want vaak heeft men een boek, een goed boek gelezen, en kent men de schrijver, de auteur niet, hé. Dan het is het altijd wel leuk om eens met die schrijver in contact te komen. Dat zal heel letterlijk kunnen gebeuren op 8 oktober, ten eerste door te komen naar een aantal interviews met de auteurs, over hun werk, vaak hun nieuwe werk dat wordt voorgesteld. En ten tweede ook door het werk te kunnen aankopen, te laten signeren door de betrokken auteurs."
- Je zegt het heel mooi: "letterlijk in contact komen met de auteurs", dus geen virtuele auteurs zoals men die wél op het internet kan gaan ontmoeten, hé? Maar toch wel op een bepaalde manier… Je hebt al een paar keer verwezen naar Jan Frans Willems zelf. Die wordt ook op een heel speciale manier onder de aandacht gebracht, ik dacht door een fotoboek.
"Wel, ik denk dat we op die manier opnieuw een beetje de figuur van Jan Frans Willems naar voren halen. Iets wat volgens mij wel mag, hé. Het WF bestaat 160 jaar, het is een jubileumjaar, als ik het zo mag noemen. Dus, op die manier denk ik dat de mensen opnieuw in contact komen met die heel bijzondere figuur die Jan Frans Willems toch was. Die dan toch in de 19e eeuw een heel belangrijke rol heeft gespeeld om de Nederlandse taal een grote stimulans te geven. Er is een voorstelling van een nieuw fotoboek, namelijk "Jan Frans Willems, een blijspel in beelden". Dat zal trouwens worden voorgesteld door Sylvain Peeters, voorzitter van het WF. Daar zullen we trouwens ook het literaire festival mee openen, zij het wel in de kleinere zaal. In de grotere zaal zullen we van start gaan met Marc de Bel. De Bel is natuurlijk een van de grote namen in onze jeugdliteratuur. Hij zal voorlezen uit zijn eigen werk, onder meer uit "De Kriegeltjes: Protpark Bibaloeba" en uit zijn jubileumuitgave van "Het ei van oom Trotter", dat al heel wat kinderen gelezen hebben."
- En dan is er uiteraard de wedstrijd zelf. Voor die Bronzen Uil. Dan kun je je natuurlijk met reden afvragen hoe de lijst van genomineerden tot stand is gekomen. Is daar een bepaald criterium voor gehanteerd?
"Het moest gaan over een debuutroman, geschreven in 2011. Ten tweede hebben we toch ook een beetje gezorgd voor een spreiding over de diverse uitgeverijen. Het is vaak zo dat bij dergelijke wedstrijden soms kleinere uitgeverijen, als ik het zo mag noemen, uit de boot vallen. Wij hebben er toch voor gezorgd dat een heel brede waaier aan uitgeverijen hun werk konden inbrengen en op die manier geselecteerd worden. Uiteindelijk zijn er dus 9 auteurs voor die bijzondere prijs genomineerd. Dat zijn: Maaike Gerritsen, dat is een Nederlandse, met "De geboorte van een wees" uitgegeven bij Ambo/Anthos. Annelies Beck met het boek "Over het Kanaal" uitgegeven bij De Geus. Mischa van Vlier met "Koude grond" uitgegeven bij Meulenhoff. Ann De Craemer met het boek "Vurige tong" uitgegeven bij De Bezige Bij. Jo Van Damme, die wel ook bekend is van televisie en zo, met het boek "Ledeberg!" uitgegeven bij Vrijdag. Jan Vantoortelboom met het boek "De verzonken jongen" uitgegeven bij Contact. Paul Jambers met "De ontsporing" uitgegeven bij Houtekiet. Eef Lanoye met "Sterrenogen" uitgegeven bij de Arbeiderspers. Ten slotte, James Worthy met dezelfde titel "James Worthy" uitgegeven bij Loborski. Al deze debuterende romanciers zullen worden geïnterviewd door Fried'l Lesage, bekend van de VRT. Die dag zelf nog zal de jury, die onder leiding staat van Jos Geysels, bijeenkomen en uiteindelijk de winnaar van de Bronzen Uil bekendmaken." - Er is ook aandacht voor meer gevestigde waarden, zal ik maar zeggen, mensen die hun kwaliteit al bewezen hebben. "Ja, vast en zeker. In eerste instantie - en dat zal gebeuren in de ochtend, in de eerste uren - hebben we natuurlijk, ik heb hem al vermeld, Marc de Bel. Daarnaast ook Pat van Beirs, die ook nogal wat prijzen gewonnen heeft met zijn jeugdliteratuur. Daarnaast enkele andere grote namen zoals Etienne Vermeersch met het boek "Een zoektocht naar waarheid". Johan Braeckman en Maarten Boudry, die een nieuw boek hebben geschreven, namelijk "De ongelovige Thomas heeft een punt". En dan hebben we ook twee vrouwen: Naema Tahir en Marion Bloem, twee Nederlandse dames, die trouwens geïnterviewd zullen worden door Jos Geysels. We hebben dan ook Erwin Mortier met zijn "Gestameld liedboek. Moedergetijden". Hij zal geïnterviewd worden door Yves Desmet. We hebben ook nog Joseph Pearce, die een roman heeft geschreven, "Schoolslag". Hij zal geïnterviewd worden door Kurt Van Eeghem. Dan hebben we Bart Van Loo met "Chanson. Een gezongen geschiedenis van Frankrijk". Hij wordt geïnterviewd door Koen Filet. Dan hebben we nog Luckas Vander Taelen, die zijn boek "De laatste getuigen" zal voorstellen. Ten slotte hebben we dan nog Margot Vanderstraeten, die een boek heeft geschreven, "Het geweten van onze strafpleiters". Zij zal twee van die strafpleiters interviewen, en dat zullen Piet Van Eeckhaut en Walter Van Steenbrugge zijn."
Zo, Het Betere Boek, een heel programma, met voor elk wat
wils. Met bijvoorbeeld doorlopend een tweedehands en antiquariaatsmarkt, voor
wie graag een boek in de hand neemt en voelt. Ook nog meegeven dat er voor de
Bronzen Uil een publieksprijs is. In de krant De Morgen vind je op 5 oktober
een verminderingsbon waarmee je ook kunt stemmen voor die publieksprijs. En dan
kun je zelf ook een prijs winnen. Dus, Frank, meedoen. Voor meer informatie
over dat alles kun je terecht op www.hetbetereboek.be, maar ook bij het WF.
Telefonisch op 09-224.10.75. Dit was het wat ons betreft. Nog een goede avond en graag tot volgende week! Muziek: 0'10" High Heels – Sakamoto Sakamoto 262975 2'50" Give Peace a Chance – J. Lennon J. Lennon 7243 8 21954 2 9 |
