| VF Armoede - DMM |
|
HVW 29.11.2010 - VF Armoede / DMM Opname: 25.11.10 Uitz.: 29.11.10 Samenst.: KVD/VW Muziek: 15" Signe E. Clapton E. Clapton 9 45024-2 1'00" He lives and he reigns S. Spanoudakis S. Spanoudakis SSCD 11 2'00" Father and son M. Knopfler M. Knopfler 518 327-2 30" Adagio F-dur, KV 410 W.A. Mozart P. Maag 0015 Goedenavond en welkom bij HVW. Auteur Tom Naegels en journaliste Marjorie Blomme schreven samen een boek. "Volk" heet het en het gaat over armoede. Viona Westra heeft er zo meteen met hen een gesprek over. Maar we nemen u ook mee naar de Dag van De Maakbare Mens. Met heel wat workshops, debatten en lezingen over de genetische, medische en andere maakbaarheid van de mens. En met als hoogtepunt bio-ethicus John Harris. Daarover straks meer, want Viona, we beginnen met "Volk" van Tom Naegels en Marjorie Blomme. Een pakkend boek over gewone mensen in de armoede? VW Dank je wel, Viona. Zo meteen gaan we naar de Dag van De Maakbare Mens, maar eerst muziek. En dat doen we met "Father and son" van Mark Knopfler. "Goedendag. Ik ben Lieve en ik ben vrijwilliger van 'Re-born to be alive'. Dat is een organisatie voor jonge mensen die longgetransplanteerd zijn. Ons motto is: zo veel mogelijk menselijk informeren om zich te laten registreren." "Ik ben Ida Verhaegen en ik werk voor 'Vonkel, een luisterend huis'. Onze hoofdbedoeling is mensen te ontvangen die problemen hebben met rouwver-werking, de wens om te sterven, om euthanasie te plegen...: alles in verband met verlies, verwerking." 'Reborn to be alive' en 'Vonkel', twee organisaties met een infostand op de Dag van DMM. Maar er waren ook 'De verdwaalde ooievaar', HALO, Breinwijzer en VHLA Transplant. Het maakt duidelijk waar het DMM om te doen is: het brede publiek kritisch en correct informeren over recente medische en biotechnologische ontwikkelingen en, vooral misschien, de ethische vragen daarbij. Wij gingen kijken of dat met deze Dag van de Maakbare Mens ook gelukt is, met een lezing door de Britse bio-ethicus John Harris over orgaandonatie, met debatten en workshops over onder meer het onderzoek van het brein, gentherapie, stamcelonderzoek en beslissingen bij het levenseinde. Heel wat dus, maar we vonden tussendoor toch de tijd voor een gesprek met Katrien Devolder over John Harris, en met Ignaas Devisch over de workshop gentherapie. Maar eerst John Harris. Provocerend en controversieel, althans in de inleiding door Katrien Devolder. "One solution to the problem of the sensibilities of people would simply to make mandatory the donation of all body-parts after death. Automatically as I would say. So you don't ask for consent, you don't opt in, you don't opt out. You can't opt out…" "Ik ben Katrien Devolder en ik zit in de raad van bestuur van DMM, de organisatie die het evenement van vandaag georganiseerd heeft. Ikzelf heb moraalwetenschappen gestudeerd in Gent en heb een doctoraat geschreven over ethiek van stamcelonderzoek." - Dat maakt jou uiteraard toch wel heel sterk betrokken bij de materie, hé. Eens eventjes bekijken ook, voor de mensen die hem niet kennen… John Harris, een beetje een gewone naam, uiteindelijk, maar toch wel een bijzonder iemand. Wie is John Harris? "John Harris is professor aan de universiteit van Manchester. Hij is een van de invloedrijkste bio-ethici wereldwijd, zou ik durven te zeggen. Hij heeft meer dan 19 boeken geschreven en hij heeft 250 artikels gepubliceerd over allerlei bio-ethische onderwerpen, gaande van orgaandonatie, klonen, stamcelonderzoek, euthanasie enzovoort." - Hij is ook onder meer bezig met het afstaan van organen. Dat was ook het onderwerp dat hij hier vandaag aangekaart heeft. "Hij verwees naar een groot probleem vandaag: het tekort aan orgaandonoren, wereldwijd. Ook in België en Engeland. Jaarlijks sterven er duizenden, honderdduizenden mensen omdat ze niet op tijd een donororgaan kunnen krijgen. Harris stelt een systeem voor waar bij post-mortemdonatie, dus nadat mensen overleden zijn, toestemming irrelevant wordt. Dus eigenlijk zouden wij iedereen zijn of haar organen mogen nemen na de dood. Los van de wens van die persoon." - In jouw inleiding heb je hem ook provocerend genoemd. Is dat er inderdaad ook uit gekomen? "Ja, ik denk het wel. Want ik denk dat voor de meeste mensen het inderdaad een vrij extreem voorstel is om geen toestemming te vragen aan mensen of ze hun orgaan willen doneren nadat ze gestorven zijn. In de meeste landen moeten mensen hun toestemming geven terwijl ze leven. In België is dat niet zo, is er een opt-outsysteem waarbij mensen kunnen weigeren om organen af te staan nadat ze gestorven zijn. Maar ja, de meeste mensen zijn zelfs voor dit, voor ons Belgische voorstel nog niet klaar. Dus zijn voorstel is zeker provocerend." - Als het gaat over bio-ethische kwesties, dan pleit hij er eigenlijk voor dat iedereen zo veel mogelijk de vrijheid zou moeten hebben om te doen en te laten wat hij wil. Dus, maximale autonomie. Is dat ook vandaag gebleken uit zijn uiteenzetting? "Ik denk dat hij inderdaad nog altijd veel belang hecht aan autonomie, maar waar hij dus op gewezen heeft vandaag, is dat mensen die overleden zijn en van wie we organen willen gebruiken, geen autonome personen zijn. Er is geen autonomie die geweld aangedaan kan worden." - Provocerend en controversieel, heb je gezegd. Wat neem je eigenlijk zelf mee van hem? Welke boodschap heb je zelf gehad aan John Harris? "Een belangrijke boodschap die ik mee naar huis zal nemen, is dat het dus wel degelijk belangrijk is dat we soms kleine opofferingen doen als dit ten voordele kan zijn van de hele samenleving. Sommige mensen zullen bijvoorbeeld misschien niet van het idee houden dat hun organen gebruikt zullen worden na hun overlijden, en ik denk dat mensen dan misschien die kleine kost moeten aanvaarden dat ze dat idee vervelend vinden als dit de maatschappij ten goede kan komen. En vele mensenlevens kan redden." 'Een klein ongemak dat vele levens kan redden…' De boodschap die Katrien Devolder alvast meenam na de lezing van John Harris over orgaandonatie. En die u misschien eveneens meeneemt… Ook inspirerend was de sessie over genetisch testen met Hilde Peeters en Kris Dierickx van de KUL. Aan Ignaas Devisch vroegen we wat hij daarvan meenam en wat DMM met de oogst van deze dag nu verder zal doen. "Ik ben Ignaas Devisch. Ik ben sinds enkele maanden voorzitter van DMM. Overdag doe ik ook dingen en dan ben ik hoofddocent aan de UG. Ik werk als filosoof aan de medische faculteit en doceer daar medische filosofie en ethiek. Dat is voor de ene helft van mijn opdracht. De andere helft van de opdracht situeert zich aan de Artevelde Hogeschool, waar ik docent filosofie ben." - Vandaag was je ook debatleider van een sessie rond gentherapie en genetische technologie. Wat was daar aan de orde? "In de eerste plaats is het een sessie geweest die mensen heeft geïnformeerd over wat nu eigenlijk mogelijk is vandaag en wat niet mogelijk is. Want het terrein van de genetica is een terrein waar veel mythes rond bestaan. Er zijn mensen die denken dat, omdat er genetische tests bestaan, er ook een gentherapie ter beschikking is. Wat de beide sprekers goed hebben benadrukt, is dat er al heel wat betrouwbare tests bestaan, maar dat we op het vlak van genetische therapie in feite nog in een vrij vroeg stadium zitten. En dat we dus wel een aantal diagnoses kunnen vaststellen, maar dat ter oplossing van de ziektes die we hebben gediagnosticeerd, het nog koffiedik kijken is hoe men in de toekomst daarmee zal omgaan. We hebben vervolgens ook het thema aangesneden van het online ter beschikking zijn van genetische tests. Daar zijn al heel wat mogelijkheden vandaag te onzer beschikking. Er zijn natuurlijk heel wat mensen die zich, denk ik ook, terecht de vraag stellen: niet alleen, zijn die tests betrouwbaar? Of: zijn het louter commerciële producten? Maar ook: zodra de test is gebeurd, wat wordt er vervolgens met die informatie gedaan die dan door die test is vrijgegeven? Wordt dat veilig bewaard? Of niet? Maar er zijn natuurlijk ook heel wat bedrijven die vanuit louter commercieel oogpunt een aantal tests ontwikkelen die in feite nauwelijks genetische tests genoemd kunnen worden, waarbij vooral de Visakaart interessant is, maar minder het resultaat. Mensen voelen zich dan natuurlijk bedrogen omdat wat ze zien in feite vrij nietszeggend is." - Er is heel wat aan de orde geweest vandaag, in andere sessies ook en zo. Je zou natuurlijk de vraag kunnen stellen wat DMM daar nu mee moet. Jij bent voorzitter. Wat neem je mee bijvoorbeeld? "Ik neem heel wat mee. In de eerste plaats zijn we bijzonder blij dat we die dag hebben kunnen organiseren en vooral dat er een enorme publieke belangstel-ling is. We hebben heel wat thema's naar voren geschoven: vruchtbaarheid, genetische tests, medicalisering, stamcellen, ga zo maar verder. De doelstel-ling van deze dag was: wij willen informeren en mensen laten nadenken. Wat dat betreft zijn we, denk ik, alvast op de goede weg. Maar we willen ook vooruitkijken naar bijvoorbeeld alles wat te maken heeft met neuroweten-schappen. Dus alle onderzoek dat betrekking heeft op het menselijke brein. Omdat we daar heel veel van verwachten. Een tweede aspect dat we ook meenemen van vandaag, houdt verband met onze lopende campagne om mensen te motiveren om stamceldonor te worden. Vorige week kreeg ik namelijk in de mailbox een mailtje binnen dat er zich een eerste donor heeft geregistreerd dankzij onze campagne, en dat die ook daadwerkelijk is opgeroepen om zich als donor te melden. Dus dat er een zogenaamde match is gevonden tussen iemand die het nodig heeft en iemand die het kan geven." - Ik grijp eventjes terug naar vanmorgen. Toen was in de opener sprake van 'een historische dag' voor DMM. Kun je dat nu nog altijd beweren aan het einde van die dag? "Voor ons is het zeker een historische dag in de werking van DMM, zeg maar. We blikken in feite terug op de werking die we de afgelopen vijf jaar hebben gedaan. En we kijken ook vooruit naar wat we de komende jaren zullen doen. En als we kijken, nogmaals, hoeveel belangstelling daarvoor is, dan kunnen we daar alleen maar bijzonder tevreden mee zijn, denk ik, met het aantal mensen dat we bereiken, met de bereidheid van die mensen om te komen luisteren en ook mee na te denken over toch soms, zij het wel concrete thema's, maar die toch niet zo evident zijn. Wat onze werking betreft, zou ik dus zeker bevestigen dat het een historische dag is geweest." 'Een historische dag' voor DMM, dus. Voorzitter Ignaas Devisch over de voorliggende plannen van DMM. Voor meer info over dat alles kunt u alvast terecht op de website <www.demaakbaremens.org>. Zo, daarmee zijn wij aan het einde van dit HVW gekomen. Vragen en bedenkingen kunt u kwijt op onze redactie. Die vindt u via de website van HVV: <h-vv.be>. Doorklikken als u alles nog eens wilt beluisteren. Wij gaan eruit met muziek van Stamatis Spanoudakis op de achtergrond, maar volgende week zijn wij er weer. We nemen u dan mee naar de Atheïstische Trefdag in Gent over "Humor en atheïsme". En met Wim Van Rooy hebben we een gesprek over "De islam". Nu aleen omstreden boek. Volgende week maandag meer daarover, meteen na de nieuwsflash van 20.00 uur op Radio 1. Graag tot dan. Dáág. |
