Opname: 26.08.08

Uitz.: 01.09.08

Samenst.: KVD

Begin september … En dan kun je in het officiële onderwijs kiezen tussen verschillende levensbeschouwelijke vakken. Voor vrijzinnige humanisten gaat de aandacht dan vooral naar het vak NCZ. Dat vak gaat blijkbaar met zijn tijd mee, met een interactieve website voor de leerkrachten NCZ én met een samenwerking met de CMD’s. Karel, wil je toch even uitleggen waar het dan om gaat?

Graag, Frank, want de cursus NCZ gaat inderdaad mee met zijn tijd. Met een website voor de leerkrachten NCZ. Dat komt de inhoud en de creativiteit van de cursus ten goede. Maar daarover straks meer, want we bekijken eerst de samenwerking tussen de cursus NCZ en de CMD’s. En dat doen we met Tine Berbé van CMD Jette. Want de CMD’s bieden heel wat ondersteuning voor de cursus NCZ.

Tine Berbé:

Wij geven heel veel klasvoorstellingen. In de eerste plaats is dat vaak over het vrijzinnig humanisme zelf. Wat is dat juist, die levensbeschouwing? Wat houdt dat in? En hoe is die vrijzinnigheid georganiseerd in Vlaanderen en Brussel? En wat is nu een CMD? Waarvoor kun je terecht bij een moreel consulent? Natuurlijk organiseren wij ook vormingen op maat over die ethische thema’s zoals euthanasie, wilsverklaring, patiëntenrechten. Wij geven ook vormingen over de vrijzinnige feesten, de rituelen. En zo kunnen we naargelang de vraag van de leerkracht, leerling of organisatie vormingen organiseren.

Maar met welke soort vragen kunnen jongeren hier zoal binnenstappen of geconfronteerd worden in het algemeen?

Meestal komen zij hier binnen omdat ze via via gehoord hebben: ‘Daar is een centrum.’ Ze kunnen hier binnenkomen voor informatie. Dan gaat het echt over adoptie, of een eindwerk of een taak die ze moeten maken, of pesten op school, ofwel vraagt men: wat kan ik daarover doen? Kan ik mij daarover informeren? Dus dan gaat het echt om een informatieve vraag, zoals: bij welke organisaties kan ik daarvoor terecht? Of rond de vrijzinnigheidsactiviteiten. Dus dat is meer die informatieve functie. We hebben ook een documentatiecentrum en een bibliotheek. En dan heb je de morele bijstand. Dat zijn dan de gesprekstechnieken, de hulpverlening waarbij de jongere met een probleem zit, en vaak zijn dat morele dilemma’s of existentiële vragen.

Kun je daar eens een voorbeeld van geven?

Het stuklopen van een relatie, een overlijden, een ongeval of een verlieservaring. Dus dat kunnen zulke dingen zijn. Of ook studiekeuze, dat zijn ook dingen dat ze dan echt een keuze moeten maken en bv. de ouders vragen: ‘Ja, ik zou graag hebben dat je toch naar de unief gaat of die richting probeert. Te kiezen …’ En dat ze daar eigenlijk met een dilemma zitten. En dan komen ze bij ons en vanuit onze vrijzinnig humanistische levensbeschouwing gaan we dan met hen op pad zodat zij zelfstandig kunnen beslissen zonder dat wij hen onder druk zetten.

Toch eens bekijken: onder welke voorwaarden komen jongeren die hulp wensen te zoeken of zo, hier binnen? Ik kan mij inbeelden dat anonimiteit voor die jongeren heel belangrijk is.

Elk centrum is open en laagdrempelig. Het is de bedoeling om zo laagdrempelig mogelijk te zijn. Wij maken ook geen onderscheid in doelgroepen of leeftijd. Dus de jongeren komen gewoon binnen tijdens de kantooruren en er wordt dan met hen een afspraak gemaakt. Het kan ook onmiddellijk zijn. Dus voor de eerste vragen kunnen zij altijd bij iemand terecht.

Jullie werken binnen het kader van vrijzinnig humanistische waarden en levensbeschouwing. Is het een conditio sine qua non dat die jongeren ook vrijzinnig zijn?

Elk centrum is er eigenlijk voor de hele bevolking, laten we zeggen. Dus wij werken voor een bepaalde regio. In Brussel werken we dan voor de Brusselse inwoners, en in Vlaanderen zijn dat dan altijd de gemeenten rondom het centrum. Dus iedereen kan bij ons terecht met zijn vragen en zijn opmerkingen. Nu is het wel zo dat wij wel werken vanuit vrijzinnig humanisme en dat wij dat ook altijd zo communiceren aan de mensen. En dat dat dus vanuit die visie is, maar dat wij niet op voorhand, voor wij die mensen te hulp schieten, een of ander testje gaan afleggen om te zien of zij inderdaad zedenleer volgen of dus niet-gelovig zijn. Dus iedereen kan bij ons terecht.

Als men bv. geïnteresseerd is om samen te werken met CMD’s, op welke manier gebeurt dat dan? Ik denk aan leerkrachten zedenleer, of aan jongeren in het algemeen.

De morele dienstverlening in alle CMD’s is heel ruim en wij werken sowieso met waarden en onze werking richt zich ook tot verschillende doelgroepen. Die klasvoorstellingen gebeuren overal. Iedere school kan een aanvraag tot vorming doen. En in feite is het enige verschil dat de activiteiten die er jaarlijks plaatsvinden, een beetje couleur locale hebben omdat het met de plaatselijke leerkrachten is dat je zulke dingen opzet, of met de plaatselijke organisaties. Maar de jongeren vormen een zeer belangrijke doelgroep in de werking van elk CMD.

Tine Berbé over de samenwerking tussen de leerkrachten NCZ en de CMD’s. Contact nemen met uw lokale CMD dus. En nog iets wat het vak NCZ ten goede komt, is de website Digimores. Een site die bedoeld is voor leerkrachten NCZ en hen ondersteuning geeft. En dat komt de cursus zeker ten goede. Coördinator Mario Boulez noemt Digimores een community. Met hem hebben we een gesprek. En we gingen al meteen een kijkje nemen op de website.

Ik zal even naar de website gaan. De website van de WLE, Digimores. We zijn daar twee jaar geleden mee begonnen. De bedoeling is in feite dat elke leerkracht zijn lesmateriaal daarop kan zetten, zodat collega’s inspiratie en materiaal kunnen vinden op die site. In feite is het een community, een gemeenschap van leerkrachten. Ondertussen toch al een 700-tal leerkrachten die de mogelijkheid hebben om hun materiaal te delen en inspiratie te zoeken bij collega’s. En dat is toch wel een stap vooruit voor het vak.

Ik zie daar inderdaad heel wat materiaal op staan. Dit is de openingspagina. Maar ik zie daar ook dingetjes staan die verwijzen naar organisaties die aanleunen bij het vak, hé? Ik denk hier aan de HuJo die ook een aanbod hebben. Eens eventjes vertellen wat daar staat.

Ja, die hebben een lessenpakket gemaakt over vrijzinnigheid, humanisme en jongeren. Met een spel, dat we kunnen spelen in het vierde en vijfde middelbaar. Dat ook verwijst naar HuJo, de organisatie waar jongeren een vrijzinnig engagement kunnen opnemen. Op de site vind je ook alle materiaal van vrijzinnige organisaties waarvan wij als leerkrachten gebruik kunnen maken. Dus ook van de CMD’s die toch wel een aantal dingen doen, De Maakbare Mens, Prik, het tijdschrift voor de eerste graad.

Het is eigenlijk materiaal dat door leerkrachten zelf wordt aangereikt. Is het dan ook alleen maar bestemd voor leerkrachten?

In de eerste plaats voor leerkrachten, ja. We zijn feitelijk gestart met leerkrachten zedenleer in het secundair onderwijs. Volgend jaar willen we de leerkrachten uit het basisonderwijs warm maken om lid te worden van de site en in het BO moeten we ook nog wat reclame maken. Met de bedoeling dat we alle, denk ik, ongeveer 1.500 leerkrachten zedenleer in Vlaanderen en Brussel kunnen verenigen en dat we elkaars lesmateriaal kunnen delen. Ik denk dat dit voor de kwaliteit van het vak toch wel een stap vooruit is.

Er zijn ook enkele - wat ik zou noemen – bouwstenen die je kunt gebruiken bij de voorbereiding van lessen. Ik denk bv. aan muziekfragmenten die interessant genoeg zijn. Die zijn er ook op te vinden, dacht ik, hé?

Ja, we noemen dat Radio-NCZ. En daar kun je dus inderdaad muziek vinden die we kunnen gebruiken in de lessen. Muziek die uiteindelijk een goede intro geeft. Als je dat afspeelt in de klas, dan vertrek je uiteindelijk vanuit de leefwereld van die jongeren. Muziek die ze dus de mogelijkheid geeft om een bepaald thema aan te snijden in de klas. Als je het bv. over tienerzwangerschappen wilt hebben, kun je “Papa, don’t preach” van Madonna gebruiken. Omdat dat toch wel daarover gaat. En zo vind je er een aantal, bv. “Money” van Pink Floyd of zelfs 2 Pac, Elvis Presley … Je vindt het daar allemaal terug en dat kun je gebruiken als intro in de les.

Het is duidelijk dat heel wat leerkrachten ook heel wat inspiratie kunnen vinden op de website. Maar ze kunnen ook wat inspiratie aandragen, hé?

Ja, als er bv. In december weer een Wereldaidsdag is, dan besteden we daar traditioneel aandacht aan. Ook aan Schrijf-ze-vrijdag in oktober van AI, of de Werelddag van verzet tegen extreme armoede. Leerkrachten maken daar materiaal over en kunnen dat op de site zetten, waardoor alle collega’s dat kunnen gebruiken, als basis voor hun eigen lesvoorbereidingen. Dus ook rond actuele thema’s waar we toch in de les zedenleer zeer veel aandacht aan besteden, en dan is de site wel handig. Ik denk bv. een tijdje geleden de moord op Joe Van Holsbeeck voor zijn mp3-speler, in het station in Brussel … Toen had een collega een les daarover gemaakt. Twee dagen daarna stond dat op de site en op die manier heb je direct iets om zelf te gebruiken in de les. Dus dat is in feite de hele filosofie van onze gemeenschap, onze community.

Mario Boulez over de filosofie van Digimores, de website van de leerkrachten NCZ. En die vind je als www.nczedenleer.org. Een belangrijk hulpmiddel voor de cursus zedenleer, want met heel wat hints en inspiratie om aan de slag te gaan in de klas. Samen met wat de CMD’s aanreiken, biedt dat toch een meerwaarde voor het vak. Zo, Frank, dat helpt mensen misschien bij het maken van een keuze voor het vak NCZ.