HVW – HVR

Uitz.: 22.02.10

Opn.: 18.02.10

Real.: Frank Stappaerts / Viona Westra

Beginwijs

--

Goedenavond luisteraar en welkom in HVW. Straks, in een bijdrage van het VF, heeft Viona Westra het over het zelf(in)beeld – een gesprek met Hilde Braet. Maar starten doen we met “Kinderen, jongeren en beslissingen rond het levenseinde”, een lezingen- en debattenreeks aan de VUB. U hoort Gustaaf Cornelis:

In artikel 3, §1 stelt de wet betreffende de euthanasie expliciet dat de patiënt een meerderjarige of een ontvoogde minderjarige dient te zijn, en de wet voorziet niet dat een vertegenwoordiger in de plaats van een minderjarige kan optreden. Voor een eventuele toepassing van euthanasie bij minderjarigen bevindt de arts zich in de situatie zoals deze was vóór de totstandkoming van de wet betreffende de euthanasie en kan hij zich enkel beroepen op deontologische richtlijnen.

Gustaaf Cornelis is voorzitter van de vakgroep Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen aan de VUB. U hoorde een fragment uit de tekst “De arts en de minderjarige bij het levenseinde” van M. De Meyere. Over die problematiek organiseert hij een aantal lezingen en debatten met als titel “Kinderen, jongeren en beslissingen rond het levenseinde”. Een delicaat thema! Gustaaf Cornelis:

Wel, het probleem is – zoals trouwens uit die wettekst blijkt – dat jongeren, wilsbekwamen zelfs, niet onder die wet vallen, dat ze worden uitgesloten. Dat is natuurlijk een probleem, want er zijn tal van problemen waarmee jongeren op medisch vlak geconfronteerd worden, kanker bijvoorbeeld, en dan zouden die jongeren toch de mogelijkheid moeten hebben om zelf een beslissing te kunnen nemen rond het levenseinde. En een aantal mensen vindt dat heel belangrijk. Dat is een heel gevoelige problematiek ook, maar die moet aangekaart worden. De euthanasiewet is in België ooit gestemd geraakt, maar we willen wat aan die hiaat doen. Vandaar die debatten en lezingen die we organiseren.

De titel van de lezingencyclus is “Kinderen, jongeren en beslissingen rond het levenseinde”. Nu, volgens de wet moet je achttien zijn om iets in te brengen, om de toestemming te geven. Denken jullie aan een bepaalde leeftijd waarnaar het opgeschoven zou kunnen worden? Ik denk zestien jaar, veertien jaar, want je spreekt ook over kinderen!

Wel, zelfs vroeger! Er is een avond die we volledig zullen wijden aan neonaten, dus aan pasgeborenen. Wij vinden dat, zodra een mens op de wereld komt, die het recht moet hebben op euthanasie. Dus dat betekent: het gaat voor jongeren, dan denken we meteen aan veertien, zestien, achttien jaar, maar het gaat ook echt om kinderen, vanaf hun geboorte.

Heel uitgewerkte antwoorden zijn er niet, vandaar natuurlijk ook de lezingencyclus. Daarvoor heb je experten uit verschillende disciplines uitgenodigd, maar ook experten uit verschillende levensovertuigingen!

We vinden dat heel belangrijk! Je moet uiteraard bij de voorbereiding van een wettekst en dergelijke een draagvlak hebben. Volgens ons moet dat volledig uit de maatschappij komen, dat dus ook verschillende levensbeschouwingen in aanmerking moeten komen. Daarom hebben we zowel mensen van Universiteit Gent en Universiteit Antwerpen als de VUB en de KUL samengebracht, zodat alle stemmen gehoord kunnen worden en zodat er zeer amicaal – dat is toch wel heel belangrijk – daarover gedebatteerd kan worden in aanwezigheid van het publiek.

Maar het zijn niet alleen verschillende levensovertuigingen, het zijn ook mensen uit verschillende disciplines!

Het is interdisciplinair, ik zou zelfs zeggen transdisciplinair. Interdisciplinair in de zin dat je zowel juristen als uiteraard artsen, maar ook filosofen samenbrengt. En binnen de filosofie zelfs wetenschapsfilosofen en ethici. Het is transdisciplinair omdat we hopen dat al die betrokkenen effectief hun eigen belangen – want dat speelt toch altijd mee – in dezen gewoon achterlaten en dat mensen zeggen waarop het eigenlijk staat. Dus we vinden het belangrijk dat zo veel mogelijk academici, levensbeschouwelijk als dus disciplinair, hier met elkaar, met hun ideeën worden geconfronteerd.

De cyclus bestaat uit vijf avonden, vier lezingen, maar ook de methode is anders. Het is geen gewone cyclus van droge lezingen!

Er zijn verschillende mogelijkheden. Je kunt experten samenbrengen; die doen gewoon hun ding, geven een lezing en that’s it, en er is zelfs nauwelijks debat. Maar we vinden het belangrijk dat dat debat er is. De avonden zien er als volgt uit: ze beginnen om 19 uur en eindigen rond halftien. Maar je mag je dus twee uitvoerige lezingen van drie kwartier verwachten, waar echt standpunten worden ingenomen, waar geargumenteerd wordt, en dan heb je een discussiant, een specialist die het vuur aan de schenen legt bij die twee experten. Dan wordt het debat opengetrokken naar het publiek. Het is echt wel de bedoeling dat daar serieus wordt gediscussieerd, dat we weten waarover het gaat. Dat doen we dus vier keer, telkens drie lezingen, twee lange en één korte, en dat ronden we allemaal af in een groots debat waar we dan nog enkele andere sprekers bij halen. Dan is het de bedoeling dat de studenten – want we betrekken ook studenten bij dat project – alle avonden samenvatten en dan hun kijk geven naar die experten toe. Dan heb je meteen een samenvatting in die laatste bijeenkomst, zij het door de bril van de studenten in de moraalwetenschappen van de VUB, en daarop vertrekt dan het publiek en het panel. Het is echt wel de bedoeling dat die maatschappij, die stemmen in de maatschappij gehoord worden. Het is uitermate van belang dat niet alleen die experten er zijn, dat niet alleen die academici er zitten, maar dat er ook een publiek is, mensen uit de maatschappij die geïnteresseerd zijn in die problematiek en dus vragen stellen waar die experten misschien gewoonweg niet aan hebben gedacht. Maar misschien vooral ook antwoorden bieden waar de academici gewoon niet op komen. Daarom hebben we echt die stem van de maatschappij nodig!

Vijf avonden, vier lezingen. Kun je misschien eventjes een idee geven van waarover de specifieke lezingen dan gaan?

Het is heel eenvoudig om te onthouden wanneer het precies plaatsvindt: elke maandag van maart. Dat zijn er dus vijf. De eerste bijeenkomst is de kadering. Ik moet wel vermelden dat daar bekende namen bij betrokken zijn. Het zal Wim Distelmans zijn van de VUB die het opent, samen met Luc Deliens. En we hebben dan een arts uit de praktijk, Joris Verlooy, die als discussiant optreedt. De tweede avond – dan zitten we al op acht maart – gaat het over de problematiek van de neonaten, de pasgeborenen. Dan hebben we Peter Deconinck en Chris Gastmans, dat betekent VUB en KUL, en Johan Stuy als ethicus die als discussiant zal optreden. De volgende bijeenkomst gaat over wilsbekwame jongeren, en dan is het opnieuw Joris Verlooy, voorts Etienne De Groot, jurist, en dan Raymond Mathys, die dan daar weer de round-up geeft en de discussie inleidt. De laatste reeks lezingen gaat dan specifiek over verpleging, want dat is toch wel een heel belangrijk aspect, met Yvonne Denier en Johan Bilsen – wederom KUL enerzijds en VUB anderzijds. En dan Sigrid Sterckx van de UG en de VUB, die dan als ethica daar haar visie op geeft. En dan hebben we de laatste maandag van 29 maart. Daar is dat panelgesprek met een eindconclusie. Het is dan inderdaad de bedoeling met die eindconclusie verder te gaan. Het is nog afwachten wat eruit komt, maar ik vermoed dat daar toch wel belangrijke adviezen voor de wetgever uit zullen resulteren.

Maar een boek is alvast gepland!

Een boek is zeker gepland! Het zal allicht onder de titel “Kinderen, jongeren en beslissingen rond het levenseinde” op de markt komen. De bedoeling is dat de teksten van de sprekers daarin zullen staan, eventueel aangepast, want het is uiteraard dynamisch wat er gaat gebeuren. Daar zal ook die samenvatting van die studenten in staan, en dan de conclusies. Dat zal allemaal worden uitgegeven bij VUBPress, hopelijk in 2010. Daar mikken we dus op.

Tot zover nog Gustaaf Cornelis. Wel nog even vermelden dat voor de bijeenkomsten één euro entreegeld wordt gevraagd en dat bijkomende informatie kan worden teruggevonden op vub.ac.be/FILO/nieuws. Zo dadelijk heeft Viona Westra het over het zelf(in)beeld. Maar eerst muziek:

MUZIEK

VF

Daarmee zijn we aan het eind van HVW. Samenstelling en presentatie waren van VW en FS. De tekst van dit programma kun je bestellen bij de Humanistisch-Vrijzinnige Vereniging, Lange Leemstraat 57, 2018 Antwerpen. Tel.: 03 233 70 32. En over enkele dagen vind je de tekst ook op h-vv.be, waar je de uitzending nog even kunt herbeluisteren.

Volgende week zijn we er weer. Dan heeft KVD het over Albert Camus en is er ook een bijdrage over religie en verlichting.

Muziek:

10”       High Heels – Sakamoto                                               Sakamoto                                262975

1’30”     1000 Mirrors – Asian Dub Foundation               Das/Pandit/Savale/Tailor                      724358128321

3’         Boulevard of Broken Dreams – M. Faithful                    A. Dubin/H. Warren                   74321 386562