| Interlevensbeschouwelijke dialoog over de vrouw |
|
Op 25 maart gaat in Antwerpen de derde interlevensbeschouwelijke dialoog door. Deze dialoog kadert in de cyclus “Verschillen en Raakpunten”. Vijf grote levensbeschouwelijke organisaties trekken de kar: HVV, Collectif Dialogue et Partage, Internationaal Comité, Women vzw, ACW Verbond Antwerpen en het Tibetaans Instituut. Het is opmerkelijk omdat de dialoog zich niet beperkt tot de klassieke trialoog tussen de drie boekgodsdiensten – christendom, islam en jodendom – maar omdat dit keer ook de vrijzinnigen en boeddhisten mee aan tafel zitten. We brengen vier sterke vrouwen rond tafel, de mannen moeten voor één keertje zwijgen! Zij bespreken onder meer de positie van de vrouw in de diverse levensbeschouwingen, de situatie in de verschillende moslimmaatschappijen en de relatie tussen mensenrechten, vrouwenrechten en godsdienstvrijheid.
Introductie van de conferentie door Izzeldin Abuelaish, Palestijnse arts uit Gaza, ambassadeur van de dialoog en de vrede.
De verhouding vrouw en
levensbeschouwing is altijd meer beladen geweest dan de verhouding man en
levensbeschouwing. De meeste godsdiensten en religies zijn, zo lijkt toch op te
maken uit hun ontstaansgeschiedenis, veeleer het product van mannelijke
breinen. Ook de structuren, de regels en de macht bevoordelen vaker eerder de
mannen. Maar is deze visie helemaal correct? Welke historisch juiste of
onjuiste denkbeelden bestaan er over de relatie
vrouw-religie/levensbeschouwing? Wat is
de situatie en de perceptie omtrent dit thema vandaag in onze samenlevingen, en
zeker met betrekking tot moslimlanden?
Welke rechten hebben vrouwen
vandaag in de heersende religies en hoe is de verhouding met andere rechten
zoals de mensenrechten? Welke
veranderingen zijn er merkbaar in de positie van de vrouw binnen religie en wat
zijn de pijnpunten?
Zulke
vragen en vele andere zullen behandeld worden tijdens het colloquium
“Verschillen en Raakpunten” gewijd aan het thema “Vrouwen en
levensbeschouwing”.
Deze derde
avond van de cyclus gaat door op woensdag 25 maart 2009 om 19u in het
Auditorium ‘De Stroming’ van het ACW in Nationalestraat 111 te Antwerpen.
Inkom: 5 euro. Studenten, 60+ en
werklozen: 3 euro. Volledige cyclus: 15 euro. Inschrijven via
Dit e-mail adres is beschermd door spambots, je hebt Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken
of 03 233 70 32 of www.ontmoetingen-rencontres.be .
Sprekers
Moderator
Barbara Segaert (wetenschappelijk coördinator UCSIA)
Meer info?
Björn Siffer, woordvoerder HVV, Nederlandstalige pers
Sara Brajbart, Dialogue et Partage, Franstalige pers
of de website
Extra info over de sprekers
Eva Brems
Eva Brems
zal het thema behandelen vanuit het perspectief van de internationale
mensenrechten. In de eerste plaats
moet de verhouding tussen mensenrechten en religie worden uitgeklaard: dit zijn
concurrerende stelsels die elk de ambitie te hebben om de hoogste norm te zijn
voor de toetsing van menselijk gedrag.
In dat opzicht kunnen we onderzoeken in welke mate de universele rechten
kunnen samengaan met religieuze levensvisies, en of religieus gekleurde
interpretaties van mensenrechten (in het bijzonder vrouwenrechten) aanvaardbaar
zijn.
Op de tweede
plaats wordt binnen het kader van de mensenrechten, de onderlinge verhouding
bekeken van de vrijheid van godsdienst (in haar individuele en collectieve
dimensies) enerzijds en de gelijke rechten van vrouwen anderzijds. Het Verdrag ter uitbanning van alle vormen
van discriminatie tegen vrouwen (1979) legt staten de verplichting op om
traditionele en culturele visies die haaks staan op gelijke rechten, te
bestrijden. In welke mate geldt dit ook
voor religieuze visies? Hebben
vrouwenrechten voorrang op godsdienstvrijheid?
Is het mogelijk om beide te verzoenen?
Eva Brems
(Lic. Rechtsgeleerdheid KU Leuven 1992, LL.M. Harvard 1995,
Doc. KU Leuven 1999) doceert Mensenrechten en niet-Westers Recht aan de
Universiteit Gent. Haar
onderzoeksdomein bestrijkt talrijke thema’s binnen het recht van de
mensenrechten, waaronder in het bijzonder vrouwen-rechten en culturele
diversiteit. Sinds 2006 is ze
voorzitter van de Vlaamse afdeling van Amnesty International.
Fatima Sadiqi
Op geestelijk vlak is
de boodschap van de Koran duidelijk: man en vrouw zijn van dezelfde geestelijke
en menselijke natuur. Beiden hebben de
“goddelijke adem” meegekregen, die hen waardigheid heeft gegeven en van hen de
beheerders van God op aarde maakte. Desondanks wordt deze geestelijke Islam voortdurend doorkruist:
enerzijds door een systeem van verboden die berusten op het taboe, de
godsdienstige moraal en het recht, anderzijds door een laïcisering die
voortdurend op een zielloze globalisering botst. Het systeem van taboes treft de vrouwen veel meer dan de mannen
door het feit dat zij het doorgeefluik zijn van de fundamentele waarden
van de samenleving. De islam wordt
daardoor gezien door de vervormende lens van een negatieve representatie van de
vrouw, die zélf terecht komt midden in een universeel en polemisch debat
betreffende de rol van de godsdienst, de traditie, de vrijheid en de
moderniteit.
Het ware probleem in
moslimlanden is dat de vrouwen eeuwenlang gemarginaliseerd werden in naam van
het heilige. Daar waar in de
beginperiode en in de toenmalige context de geestelijke boodschap toeliet een
ware bevrijdingsdynamiek van de vrouwen in te zetten, werd deze dynamiek al
vlug afgewend door discriminerende tribale tradities.
Fatima
Sadiqi is de Algemene Directrice van de ‘Fondation Esprit’ van Fès en van het
‘Festival des Musiques Sacrées’. Zij is ook Professor aan de Hogeschool in Fès en als
professor verbonden aan de Universiteit van Harvard. Onder haar recente werken
rekenen we: Women Writing Africa (in februari 2009 te verschijnen bij The
Feminist Press, New York), Women as Agents of Change in the Middle East and
North Africa (in 2009 te verschijnen bij Routledge), Women, Gender, and
Language in Morocco (Brill, 2003), Grammaire du Berbère (L’Harmattan, 1997),
Images on Women in Abdullah Bashrahil’s Poetry (2004), Migration and Gender in
Morocco: The Impact on Women Left Behind (met Moha Ennaji, Red Sea Press: 2008)
en The Dialogue of Civilizations: The Self and the Other (met Moha Ennaji, Red
Sea Press, 2008).
Barbara Segaert
Barbara Segaert studeerde Arabische filologie en geschiedenis van de
islam (K.U.Leuven) en sociale wetenschappen (Open University, UK). Zij werkte als redactrice van het
tijdschrift van de Kamer van Koophandel België/Luxemburg - Arabische Landen in
Brussel en als coördinator van het sociaal-culturele programma van de dienst
Samenlevingsopbouw van de Stad Antwerpen.
Sinds 2002
is zij verbonden aan het Universitair Centrum Sint-Ignatius Antwerpen als
wetenschap-pelijk coördinator. Zij
ontwikkelt academische programma’s en verzorgt wetenschappelijke publicaties
over thema’s die verband houden met interreligieuze en interculturele
dialoog. De publicatie “How to Conquer
the Barriers to Intercultural Dialogue” (P.I.E.-Peter Lang, 2005) besteedt
ondermeer aandacht aan de rol van de vrouw in religie.
Floriane Chinsky
Sinds twee generaties stellen wij
ons vragen over de plaats van de vrouw in het hart van onze samenlevingen. De Joodse traditie is nooit even sterk
behoudsgezind geweest als de Franse samenleving tot na de oorlog, maar ze is
misschien nog steeds niet zo liberaal dat ze beantwoordt aan het idee dat wij
vandaag in het Westen koesteren over de integratie van de vrouw.
Het Joodse
gedachtegoed en de Joodse praktijk zijn feministisch noch
antifeministisch. Er wordt eerder
geprobeerd om een globale reflectie te brengen betreffende de sociale
structuren en betreffende de integratie van individuele wensen en het
collectief project. Deze reflectie
wordt gevoed door traditionele bronnen alsook door specifieke bedenkingen eigen
aan ieder tijdperk. Deze reflectie is
ook lang voornamelijk door mannen gevoerd, met als gevolg een soort van
“lateralisatie” van de problemen. Dergelijke ‘bias’ wordt niettemin geleidelijk
aan bijgesteld door het feit dat die vragen vandaag opnieuw onderzocht worden.
Wij snijden verschillende thema’s
aan betreffende de plaats van de Joodse vrouwen in hun traditie. Wij besteden
aandacht aan vragen over het persoonlijk statuut, het recht op opvoeding, en
over de plaats die vrouwen hebben in de praktische uitvoering van de
geboden. Wij analyseren in een
historisch en sociologisch perspectief, na er van de vrouwen gevraagd wordt en
gaan na waar vrouwen uitgesloten blijven.
Floriane Chinsky is Rabbijn van de
Liberale Israëlitische gemeenschap van België. Ze is betrokken bij de studie
van het judaïsme, zowel vanuit een intern als vanuit een academisch
standpunt. Haar betrokkenheid in het
werk in de gemeenschap en de studie van de Torah vindt haar oorsprong in een
sterk engagement binnen de “Eclaireurs Israélites de France” (Joodse scouts in
Frankrijk), vervolgens in orthodoxe, liberale en massorti (een van de 3 grote
stromingen in het jodendom) gemeenschappen in Frankrijk. Haar wetenschappelijk engagement is
gebaseerd op de studie van de wetenschappen - eerst fysica, vervolgens rechten
en sociologie- die haar ertoe gebracht heeft een doctoraatsthesis voor te
stellen onder de titel ”Représentations de la loi juive et de sa
flexibilité" (‘Voorstellingen van de Joodse wet en haar flexibiliteit’)
aan de Universiteit Paris II. |