| HuJo 50 / HABoek |
|
HVW 29.09.08 HuJo 50 / HABoek Uitz.: 29.09.08 Opname: 25.09.08 Samenst.: KVD Muziek : 15” Signe E. Clapton E. Clapton 9 45024-2 3’50” The one I love D. Gray D. Gray 5050467 9766 2 7 1’30” The heart asks pleasure first M. Nyman M. Nyman 0777 7 88274 2 9 Goedenavond en welkom bij HVW. Daarin hebben we aandacht voor HuJo, misschien beter bekend als de Humanistische Jongeren. Vandaag 50 jaar jong en daarom een gesprek met voorzitter Sara Wastijn. Maar we hebben ook aandacht voor Het Andere Boek. FS heeft daarover een gesprek met Vincent Scheltiens, woordvoerder van Het Andere Boek. Maar we beginnen met HuJo. Ik denk dat vooral het enthousiasme van de vrijwilligers toch wel een zeer sterk punt is. En anderzijds zijn we toch wel uniek in het Vlaamse landschap. We zijn de enigen die vrijzinnig zijn. We zijn wel kritisch en als je zelf die houding hebt, dan voel je dat ook als je hier andere mensen tegenkomt, zo van: ja, we zijn het, je deelt dat dan en je voelt dat heel sterk. En dat is heel tof. Sara Wastijn, de enthousiaste voorzitter van HuJo, beter bekend als de Humanistische Jongeren. 50 jaar jong. En dat moet uiteraard gevierd worden. Voor ons alvast een goede aanleiding om wat terug en vooruit te blikken. Bij HuJo kun je sinds jaar en dag terecht voor een hele waaier activiteiten op vrijzinnig-humanistische basis voor jongeren van 6 tot 30 jaar. En daarin heeft spelen een belangrijke rol. Spelen dus, en toen wij even een kijkje gingen nemen op de website van HuJo, vonden we een oproep aan jongeren om niet met zich te laten spelen en vooral nieuwsgierig naar de wereld te kijken. Met meteen de vraag voor Sara Wastijn of dat kritische engagement jongeren nog wel aanspreekt. Ja, ik denk dat wel. We hebben voldoende jongeren die open naar de wereld kijken en die ook wel het grappige van dat soort boodschap inzien. Het is soms heel plezierig om met jou te laten spelen. Soms is het ook beter om niet met jou te laten spelen, om daar kritisch tegenover te staan. En ik denk dat het succes van de lessen zedenleer bijvoorbeeld toch wel duidelijk aangeeft dat er wel jongeren voor te “vangen”, tussen aanhalingstekens, zijn. Dat het zeker nog wel aanslaat, ja. Wat betekent voor jongeren vandaag “nieuwsgierig zijn naar de wereld”? Niet zomaar alles vertellen wat ze jou voorhouden in de media, op televisie, een beetje wereldwijze idealen nastreven, bewust zijn dat je niet alleen bent op de wereld, dat er ook andere mensen zijn, dat het niet alleen om jezelf draait, een beetje verder kijken dan je neus lang is. Dat zo’n beetje. Geprikkeld zijn door wat er rondom jou gebeurt. Ik denk dat dat zo’n beetje centrale begrippen daarin zijn. Geprikkeld zijn door wat er rondom jou gebeurt. Waardoor worden jongeren dan geprikkeld? We zien zoveel. Zowel op straat als in de media, en niet iedereen wenst daar onverschillig onder te blijven en enkel aan zichzelf en aan zijn eigen kleine wereldje te denken. Ik denk dat jongeren best nog wel geëngageerd kunnen worden. Misschien op kortstondigere basis dan vroeger, maar jongeren zijn wel nog steeds bereid om hun nek uit te steken en om zich in te zetten voor zaken waarin ze geloven of waarbij ze zich goed voelen. Het is niet zo dat de jongeren van tegenwoordig allemaal onverschillig zijn en dat er niemand nog in iets of in iemand geïnteresseerd is. Ik zou dat een tekortkoming vinden om de jongeren van tegenwoordig zo te bestempelen. De HuJo tracht die jongeren daarbij te bereiken, te sensibiliseren, te engageren en eigenlijk te stimuleren. Om dus door te denken in dat patroon. Hoe doet HuJo dat? Wij doen dat op verschillende manieren. Wij hebben dan ook een heel divers aanbod. Enerzijds proberen we de kinderen aan te trekken met onze vakanties waarin ze voor de eerste keer kennis kunnen maken – voor zover dat thuis al niet gebeurt, natuurlijk – met een vrijzinnige levenshouding, vooral door enerzijds de thema’s die wij aan bod laten komen in onze vakanties, anderzijds door de manier waarop er met die kinderen wordt omgegaan in die vakanties. Inspraak is zeer belangrijk bij ons. Dat is in een klassieke jeugdvereniging niet altijd in die mate het geval. Dus ik denk dat dat een eerste manier is. Ten tweede geven wij jongeren de mogelijkheid om zichzelf te verenigen, om een forum te vormen bij onze lokale groepen. Daarin is heel belangrijk de vrijheid en de autonomie die die jongeren hebben om zichzelf te organiseren op de manier dat zij willen met het soort activiteiten die zij wensen, het aantal keren op een maand of op een jaar dat zij willen samenkomen. Zij krijgen daarin ondersteuning vanuit ons nationaal secretariaat als zij dat wensen. Als zij dat niet wensen, dan is dat ook goed. Een derde manier waarop wij dat doen, is door onze jongeren te vormen. Wij bieden animatorenvorming aan, hoofdanimatorenvorming, soms kortere vormingen van een dag of van een weekend die gericht zijn op onze landelijke vrijwilligers en waarin wij een aantal zaken willen bijscholen. En dan als laatste doen we meer maatschappelijk gerichte acties, zoals we al in het verleden de “Ik ben zoet”-actie gehad hebben die een beetje samenliep met de 01/10-concerten voor verdraagzaamheid van Tom Barman. Waarmee we de verzuring in de samenleving wilden aankaarten, postkaartjes uitdeelden met suikerklontjes op met de mededeling “Ik ben zoet, ik wil vriendelijk zijn tegen mijn medemens, ik wil niet altijd bitsig over de straten lopen”. Dus op die manier proberen we jongeren en toch de mensen in het algemeen te prikkelen om eens stil te staan en een open geest te houden voor wat er rondom hen gebeurt. HuJo bestaat 50 jaar. De Humanistische Jongeren bestaan 50 jaar. Is die manier van werken altijd zo geweest of zijn er een aantal accenten die veranderd zijn, een aantal manieren om jongeren te bereiken en aan te pakken? Of zijn die altijd hetzelfde geweest? Neen, natuurlijk, de tijd waarin je je als organisatie beweegt, verandert, en als organisatie verander je mee. Als je terugkijkt naar de jaren 70, waarin het activisme hoogtij vierde, dat is natuurlijk de dag van vandaag zo niet meer. Jongeren gaan niet meer op de barricaden staan en zwaar filosofische discussies voeren, zoals dat in die tijd het geval was. Jongeren van vandaag zijn met veel meer verschillende zaken bezig. Hun aandacht kan ook vaak op kortere basis gevangen worden. Dus de manier waarop je jongeren probeert te bereiken, verandert ook wel. Ja, de tijd van de grote engagementen is duidelijk gepasseerd, dat voelen wij ook wel als jeugdorganisatie. Ik denk dat elke organisatie in Vlaanderen, in België dat wel voelt. Die grote verhalen, dat is gepasseerd. Dat komt niet meer terug voor zover ik het momenteel kan inschatten. We schrijven 1958. Blijkbaar is daar behoefte aan zo’n organisatie die zich vooral richt tot humanistische vrijzinnige jongeren. Kun je iets meer vertellen over die ontstaansgeschiedenis? Ik denk dat daar twee factoren zijn die een rol spelen. Enerzijds heb je het taalminnende studentengenootschap “’t Zal Wel Gaan”, die van eind jaren 1800 bestond en door zijn succes aan de universiteiten een aantal jongerenkernen vanaf 12 jaar over heel Vlaanderen heeft opgericht voor humanistische jongeren. En dat heette indertijd het “Humanistische Studentenverbond”. Anderzijds is er het Schoolpact geweest waardoor het vak moraal op school werd toegelaten. Daardoor ontstond eigenlijk de behoefte om iets specifieks te organiseren voor de leerlingen die zedenleer volgden in die periode. En uit die twee bewegingen samen is in 1958 de Humanistische Jongerenbeweging ontstaan die dan later geëvolueerd is naar de Humanistische Jongeren. Ja, wat vandaag de dag nog steeds de naam is. Dan kunnen we misschien ook eens naar de toekomst kijken. Eens kijken wat de toekomstplannen zijn van zo’n organisatie als HuJo. Ik denk dat de voorbije tien jaar de maatschappelijke acties een beetje op de achtergrond zijn geraakt. En de voorbije twee, drie jaar hebben we dat opnieuw opgenomen, hebben we gezien dat dat echt wel een succes is, dat je daarmee jongeren kunt motiveren, enthousiasmeren. Dus naar de toekomst toe denk ik dat die maatschappelijke acties meer een invalshoek zullen zijn zodanig dat er een continuïteit kan zijn binnen onze werking als je je groepen en vakanties en jaarthema kan aanbieden dat een beetje kritisch is en maatschappijgericht dat je daar zeker de mensen mee kunt meekrijgen en kunt engageren om verder te denken dan hun neus lang is en om daarin verder te gaan. Een instaplijn die jullie ook volgen is uiteraard, je hebt het al een beetje gezegd, er is de cursus NCZ die toch ook een belangrijke manier is om jongeren te bereiken. Hoe doen jullie dat concreet? Wij doen al jaar en dag klasbezoeken in de lessen NCZ, waarin we HuJo gaan voorstellen en jongeren ook warm maken als ze met vrienden samen zin hebben om een lokale groep op te richten, wat de mogelijkheden zijn. En nieuw dit jaar: we hebben een lessenpakket ontwikkeld waarin een aantal werkvormen zitten die de leerkracht NCZ kan gebruiken om HuJo en het humanistische gedachtegoed duidelijk te maken op het niveau van de leerlingen en op een manier die hen ook zal aanspreken. Daarin zit ook een dvd waarin HuJo wordt voorgesteld in woord en beeld. En daarin zit natuurlijk ook promotiemateriaal, zoals een poster, stickers en programmabrochures. Die zijn allemaal aanwezig. Dat wordt naar de leerkrachten gestuurd op verzoek, in een mooie doos. Daar kunnen ze zeker twee lessen mee aan de slag om op een boeiende manier de leerlingen nog maar eens vertrouwd te maken met ons vrijzinnige gedachtegoed. Je hebt natuurlijk de scholen aan de ene kant waar je naartoe gaat, de cursus NZC. Aan de andere kant zijn er natuurlijk ook de ouders die toch met opvoeden bezig zijn. Hoe worden die daarbij betrokken? Wij bieden voor die ouders kwaliteitsvolle vrijzinnige vakanties voor hun kinderen aan. Wij denken dat we daarin toch ook uniek zijn in Vlaanderen. De groep vrijzinnigen in Vlaanderen is misschien niet fantastisch groot, maar het is toch wel tof om te weten dat als je zelf vrijzinnig bent, je je kind ergens naartoe kunt sturen waar die waarden van die vrijzinnigheid ook heel belangrijk zijn. Dus ik zou bij dezen toch een warme oproep willen doen aan alle ouders: als je kinderen hebt die graag op vakantie gaan, dan kunnen ze bij HuJo zeker altijd terecht. “Bij HuJo kun je altijd terecht.” Dat was nog Sara Wastijn, voorzitter van HuJo. Voor meer informatie daarover en over hoe de 50ste verjaardag verder gevierd wordt, is er de website van de Humanistische Jongeren: www.hujo.be. “The one I love” van David Gray, te vinden op zijn cd “Slow motion”. En daarmee zitten we bij Het Andere Boek. Tja, Frank, ook een klassieker, maar toch elk jaar anders. Wat is er dit jaar zo bijzonder aan Het Andere Boek? Wel, Karel, die vraag stelde ik ook aan Vincent Scheltiens, woordvoerder van Het Andere Boek (HAB). Vorige jaren had HAB inderdaad telkens een centraal thema, maar of dat ook dit jaar het geval is, hoor je van Scheltiens zelf: Neen, dit jaar werken we niet met een centraal thema. Daartegenover staat dat we een zeer breed programma aanbieden, zowel in de fictie als in de non-fictie, met zeer uiteenlopende onderwerpen, thema’s, auteurs. Het evenement heet HAB. Nu, dat woordje “andere”: wat is eigenlijk het verschil met laten we zeggen een ander literair evenement, een klassieke boekenbeurs? Wel, vroeger, bij het ontstaan van HAB en in de beginjaren waren we vooral anders omdat we meer een alternatieve kijk tegenover de maatschappij hadden. Ik refereer dan aan de periode van opgang van brede sociale bewegingen. Vandaag stellen we vast dat we vooral anders zijn omdat we ons op het literaire veld tot de essentie beperken, namelijk wij nodigen auteurs uit die nieuw werk brengen en het gaat om dat boek en om wat de auteur, man of vrouw, over dat boek te vertellen heeft. Als je dat vergelijkt met vele andere literaire initiatieven, dan – ik noem geen namen, maar ik zie auteurs op catwalks staan, ik zie auteurs voorlezen aan luisteraars die onder een haardroger zitten, en al die frivole dingen meer, die zeer geestig zijn, inventief kunnen zijn, maar die voorbijgaan aan de essentie, namelijk het boek, het gesprek over het boek en het contact tussen de lezer en de auteur. Dat is waar HAB hoe langer hoe meer anders in is. Als ik het programma overloop, merk ik dat het een overweldigend programma is, met heel veel activiteiten, debatten, lezingen, voordrachten. Als we het nu eventjes opdelen in fictie en non-fictie, wat zou je kunnen zeggen dat dan de hoogtepunten zijn op het vlak van fictie? Op het vlak van fictie hebben we een aantal zeer sterke hoogtepunten uit binnen- en buitenland, maar we hebben toch weer enkele zeer sterke buitenlanders. Ik denk daarbij spontaan aan Edgar Hilsenrath, auteur van “Nacht” en van “De nazi en de kapper”, die een van de weinige auteurs is die de gedurfde aanpak hebben gehad om de judeocide te beschrijven vanuit het daderperspectief. Ik denk aan de Oostenrijkse auteur Robert Menasse. Ik denk aan Arnon Grunberg, die we zeer vaak in ons land kunnen ontmoeten, maar ook hier weer specifiek, want hij komt nieuw werk voorstellen op HAB. Ik denk aan de Fransman Olivier Rolin, wiens werk nu vertaald wordt en die zeer snel zal doorbreken in ons taalgebied, een auteur die in aanmerking komt voor vele grote literaire prijzen in Frankrijk. Op het vlak van eigen land denk ik aan de stadsdichteres Joke van Leeuwen, die op HAB haar nieuwe roman komt voorstellen, de tweede roman die zij geschreven heeft voor een volwassen publiek. Binnen fictie nog snel even poëzie vermelden, namelijk Remco Campert, die ook een grote naam is en ook op Het Andere Boek aanwezig zal zijn. En ook op het terrein van de non-fictie zie ik tal van activiteiten! Ja, inderdaad, wij hebben een zeer goede reputatie op het vlak van non-fictie, maatschappelijk debat, en ik denk, in alle bescheidenheid, dat we dat dit jaar weer waar zullen maken. Met auteurs als Ilan Pappe, de Israëlische historicus die zijn leerstoel heeft moeten opgeven en in het buitenland woont vanwege zijn antizionistische inzichten. Ik denk aan de Hongaars-Amerikaanse historicus John Lukacs, die verschillende werken over Hitler, het nazisme en de Tweede Wereldoorlog heeft geschreven. Ik denk aan de Amerikaanse journalist Craig Unger, die een boek heeft geschreven over de achtergronden van de haast onbegrijpelijk idiote Irakoorlog, maar dus over de echte drijfveren van de familie Bush, de bindingen van de familie Bush met Saudische families en zo verder. En in eigen land denk ik bijvoorbeeld aan Dirk Verhofstadt, die uitpakt met een nieuw boek, een ernstige historische studie over Pius XII en de rol van die paus en het Vaticaan in de Jodenvervolging. Binnen de non-fictie is er ook een nieuwigheid op deze editie. We organiseren een middag van de filosofie, die twee uur duurt en uit twee items bestaat. Het eerste item handelt over atheïsme en daarin zullen drie auteurs aan bod komen: Anne Provoost, Johan Braeckman en Dick Pels. Het tweede item is misschien iets verder van ons, maar zeer boeiend en we zijn ervan overtuigd dat het ook zijn publiek zal trekken. Het handelt over Duitse dichters en denkers en meer bepaald de figuur van Elias Canetti, en we hebben daarvoor op HAB Walter Weyns en de Duitse filosoof Sven Hanuschek Een ander aspect van HAB is dat ook live op radio wordt uitgezonden! Inderdaad, wij beginnen telkens, zowel op zaterdag als op zondag, met een item dat live de ether wordt ingezonden door Klara. Op zondag is dat Jean-Pierre Rondas die met Ilan Pappe zal praten en op zaterdag, en dat is trouwens de aftrap van HAB, is er iets wat veel ophef zou kunnen veroorzaken en waar we momenteel nog wat stilte over bewaren, maar Werner Trio van Klara zal het daar in zijn programma hebben, met auteurs en andere betrokkenen, over een groot dossier dat de afgelopen decennia ons land op zijn grondvesten heeft doen daveren. Meer kan ik daar jammer genoeg nu niet over kwijt. Ook nieuw dit jaar is de samenwerking met de Hugues C. Pernathstichting! Daar kijken we met veel belangstelling naar uit. Hugues Pernath was een Antwerps dichter, die een drietal decennia geleden is overleden. Er bestaat een stichting die zijn naam draagt en om de twee jaar een lezing houdt. Wij hebben na een goed contact met die stichting besloten om daar de afsluiter van HAB van te maken, op zondagavond, om 17 uur in de Grote Zaal, en diegene die de lezing zal houden, is Ruth Joos, bekend van radio en ook als voorzitster van de Gouden Uil Literatuurprijs. Zij zal vertellen wat haar zo boeit aan een schrijver die al dood was toen zij nog geboren moest worden. Ik zei het al: volgend weekend is het evenement, zaterdag en zondag, Waar precies kunnen de mensen terecht? Wel, HAB vindt voor de derde opeenvolgende maal plaats in het Wereldculturencentrum Zuiderpershuis, op de Waalse Kaai in Antwerpen. We beginnen telkens om 10 uur. Zaterdag gaan we door tot 19 uur, zondag sluiten we af om 18 uur. Waar kunnen degenen die extra informatie wensen terecht? Alle informatie is te vinden op onze website, dus zowel alle auteurs, alle items, de precieze plaats, het uur, de praktische info, de nieuwsjes, en die website is www.hetandereboek.com. Tot zover Het Andere Boek. Dat was nog Vincent Scheltiens bij Frank Stappaerts. Voor meer informatie kun je terecht op onze redactie: HVW, Lange Leemstraat 57 in 2018 Antwerpen. Telefoneren kan op 03 233 70 32. Straks vind je de tekst van dit programma op de website van de HVV: www.h-vv.be. “The heart asks pleasure first” van Michal Nyman. En daarmee zit deze aflevering van HVW erop. Maar volgende week zijn we er weer. Met een bijdrage van het VF en met aandacht voor het Brusselse Festival van de Vrijheid. Volgende week maandagavond na de nieuwsflash van 20.00 uur op Radio 1. Graag tot volgende week. Daaaaaaaag. |
